Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 90

Devanagari script

दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च । रामो राज्यं पालयित्वा जगाम त्रिदिवालयम्

Transliteration

daśavarṣasahasrāṇi daśavarṣaśatāni ca | rāmo rājyaṃ pālayitvā jagāma tridivālayam

Translation

دس ہزار برس اور مزید ایک ہزار برس تک رام نے راج کی نگہبانی کی؛ پھر وہ دیولोक، یعنی دیوتاؤں کے دھام کی طرف روانہ ہوئے۔

Word by Word

• दश-वर्ष-सहस्राणि: thousands of ten-year periods (i.e., ten thousand years)
• दश-वर्ष-सहस्राणि: Karma (Measure of time/कालपरिमाण)
• Type: Noun
• Root: दश (संख्या-प्रातिपदिक) + वर्ष (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; तत्पुरुषसमास (दशवर्षाणां सहस्राणि)

• दश-वर्ष-शतानि: hundreds of ten-year periods (i.e., one thousand years)
• दश-वर्ष-शतानि: Karma (Measure of time/कालपरिमाण)
• Type: Noun
• Root: दश (संख्या-प्रातिपदिक) + वर्ष (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुषसमास (दशवर्षाणां शतानि)

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• रामः: Rāma
• रामः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• राज्यम्: kingdom/rule
• राज्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• पालयित्वा: having governed/protected
• पालयित्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पालय् (धातु, णिजन्त from पाल्/पाल) → पालयित्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund/absolutive), पूर्वकालिक क्रिया

• जगाम: went
• जगाम: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• त्रिदिव-आलयम्: the abode of heaven
• त्रिदिव-आलयम्: Gati-karma (Destination/गतिकर्म)
• Type: Noun
• Root: त्रिदिव (प्रातिपदिक) + आलय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषसमास (त्रिदिवस्य आलयः)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Dharmāraṇya Khaṇḍa; exact speaker not in snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sarayū (Ayodhyā)

Type: river

Visual Art Cues

Scene: A vast timespan condensed: Rāma as protector-king across ages, then a serene departure toward the divine realm; imagery of Sarayū banks or celestial path with devas welcoming.

Characters & Entities

• Rāma
• Tridiva (heaven/abode of gods)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A dharmic ruler sustains the world through protection and order; such life culminates in higher realms.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No earthly tīrtha is mentioned; the verse speaks of tridiva (celestial realm).

What ritualistic prescription is mentioned?

None.