Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 26

Devanagari script

इति स्तुत्वा महादेवं निपेतुर्दंडवत्क्षितौ । प्रत्युवाच तदा शंभुर्वरदोऽस्मि किमिच्छति

Transliteration

iti stutvā mahādevaṃ nipeturdaṃḍavatkṣitau | pratyuvāca tadā śaṃbhurvarado'smi kimicchati

Translation

یوں مہادیو کی ستائش کر کے وہ زمین پر ڈنڈوت کی طرح گر پڑے (سجدۂ کامل کیا)۔ تب شمبھو نے جواب دیا، “میں ور دینے والا ہوں—تم کیا چاہتے ہو؟”

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय, वाक्यसमाप्त्यर्थ/उद्धरणसूचक (quotative)

• स्तुत्वा: having praised
• स्तुत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), पूर्वक्रिया (having praised)

• महादेवम्: Mahādeva
• महादेवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महादेव (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (महान् देवः); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• निपेतुः: they fell down
• निपेतुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि+पत् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• दण्डवत्: like a staff (prostrate)
• दण्डवत्: Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: दण्डवत् (अव्यय/तद्धितान्त)
• Form: अव्यय, प्रकारवाचक (adverb: like a staff)

• क्षितौ: on the ground
• क्षितौ: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्षिति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• प्रत्युवाच: he replied
• प्रत्युवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रति+उप+वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तदा: then
• तदा: Sambandha (Time/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय, कालवाचक क्रियाविशेषण (then)

• शम्भुः: Śambhu (Śiva)
• शम्भुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शम्भु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• वरदः: boon-giving
• वरदः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वरद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (giver of boons)

• अस्मि: I am
• अस्मि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• किम्: what
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रश्नवाचक सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• इच्छति: (he) desires
• इच्छति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: इष्/इच्छ् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Narrator (contextual), then Śiva (Śambhu)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya (implied)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: After the hymn, the gods fall in full prostration; Śambhu, calm and compassionate, speaks the boon-offering words, hand raised in abhaya/varada mudrā.

Characters & Entities

• Mahādeva
• Śambhu
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Reverent surrender (full prostration) and heartfelt praise draw divine grace and a compassionate response.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tirtha is named in this verse; it frames a sacred encounter in the Dharmāraṇya setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

Daṇḍavat-praṇāma (full-body prostration) is exemplified as a devotional act.