Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 7

गत्वाटवीं तदा राज्ञो दर्शितः स पदातिना । पदातिभिर्मृगानीकं दुद्राव त्रासितं यदा

gatvāṭavīṃ tadā rājño darśitaḥ sa padātinā | padātibhirmṛgānīkaṃ dudrāva trāsitaṃ yadā

جب وہ جنگل میں داخل ہوئے تو پیادے نے بادشاہ کو وہ دکھا دیا۔ جب پیادے قریب بڑھے تو خوف زدہ ہرنوں کا ریوڑ دوڑ کر بھاگ گیا۔

गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriya-viseshana (Absolutive/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootगम् (धातु) + त्वा (अव्ययकृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund), पूर्वकाल क्रिया
अटवीम्to the forest
अटवीम्:
Karma (Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootअटवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
तदाthen
तदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन
दर्शितःwas shown
दर्शितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + णिच् (causative) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; णिजन्त 'shown'
सःhe/that one
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
पदातिनाby the foot-soldier
पदातिना:
Karana (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootपदाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन
पदातिभिःby the foot-soldiers
पदातिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपदाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन
मृगानीकम्the troop of deer
मृगानीकम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमृग-अनीक (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; मृगाणाम् अनीकम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः
दुद्रावran away
दुद्राव:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootद्रु (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
त्रासितम्frightened
त्रासितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रस् (धातु) + णिच् (causative) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; मृगानीकम् विशेषयति
यदाwhen
यदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formकालवाचक सम्बन्धबोधक अव्यय (relative adverb: when)

Sūta (narration)

Scene: Footmen surge forward; the deer herd bursts away in multiple directions, dust and leaves rising; the king watches the sudden scattering.

B
Balāhaka (king)
F
Footmen (Padāti)
D
Deer herd (Mṛgānīka)
F
Forest (Aṭavī)

FAQs

The story contrasts fear-driven flight with the steady pull of the divine sign, preparing the listener for a tīrtha revelation.

The episode belongs to the Govatsa-tīrtha māhātmya within Dharmāraṇya.

None; it is narrative movement toward the sacred locus.