Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 13

Devanagari script

महदाख्यानमखिलं पापघ्नं पुण्यदं च यत् । पवित्रं यत्पवित्राणां महापातकनाशनम्

Transliteration

mahadākhyānamakhilaṃ pāpaghnaṃ puṇyadaṃ ca yat | pavitraṃ yatpavitrāṇāṃ mahāpātakanāśanam

Translation

یہ پورا عظیم مقدّس بیان گناہوں کو مٹانے والا اور پُنّیہ عطا کرنے والا ہے؛ یہ پاکیزگیوں میں بھی سب سے پاکیزہ ہے اور مہاپاتک، یعنی بڑے سے بڑے گناہ کو بھی نیست و نابود کرتا ہے۔

Word by Word

• महत्: great
• महत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying आख्यानम्)

• आख्यानम्: narrative, account
• आख्यानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आख्यान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• अखिलम्: entire, complete
• अखिलम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अखिल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying आख्यानम्)

• पापघ्नम्: sin-destroying
• पापघ्नम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाप + घ्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying आख्यानम्)

• पुण्यदम्: merit-giving
• पुण्यदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य + द (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying आख्यानम्)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• यत्: which
• यत्: Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• पवित्रम्: pure, sanctifying
• पवित्रम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पवित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (implied ‘आख्यानम्’)

• यत्: which
• यत्: Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक

• पवित्राणाम्: of the pure/sanctifiers
• पवित्राणाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पवित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन

• महापातकनाशनम्: destroyer of great sins
• महापातकनाशनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा + पातक + नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (implied ‘आख्यानम्’)

Speaker

Mārkaṇḍeya (contextual continuation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya mahātmya (Sārasvata/Dvārāvatī context)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: brāhmaṇas (viprāḥ)

Visual Art Cues

Scene: A teaching assembly: Mārkaṇḍeya recites the mahātmya to attentive brāhmaṇas; the spoken words are visualized as luminous script-like waves that cleanse dark stains (symbolic sins) from listeners.

Characters & Entities

• Mahāpātaka
• Punya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Listening to and upholding sacred tīrtha narratives is itself a dharmic practice that purifies and elevates.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The ongoing māhātmya context glorifies Sarasvatī and Dvārāvatī-associated tīrthas in Dharmāraṇya.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite; the verse praises the spiritual efficacy of the māhātmya itself (hearing/reciting/remembering).