Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 10

Devanagari script

वारिमात्रे धर्मवाप्यां गयाश्राद्धफलं लभेत् । अत्रागतस्य मर्त्यस्य पापं यमपदे स्थितम्

Transliteration

vārimātre dharmavāpyāṃ gayāśrāddhaphalaṃ labhet | atrāgatasya martyasya pāpaṃ yamapade sthitam

Translation

دھرم واپی میں محض ایک مُٹھی پانی سے گیا میں شرادھ کرنے کا پھل حاصل ہوتا ہے۔ جو فانی یہاں آتا ہے، اُس کا یم کے لوک میں ٹھہرا ہوا پاپ مٹ جاتا ہے۔

Word by Word

• वारि: water
• वारि: Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: वारि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)

• मात्रे: in (the case of) mere water
• मात्रे: Adhikarana (Condition/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; वारि+मात्र (षष्ठी/तत्पुरुष: 'only water')

• धर्मवाप्याम्: in the Dharmavāpī (sacred well)
• धर्मवाप्याम्: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: धर्म + वापी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; धर्मवापी (तत्पुरुष)

• गया: Gayā
• गया: Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: गया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)

• श्राद्ध: śrāddha rite
• श्राद्ध: Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)

• फलम्: the merit/result of Gayā-śrāddha
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; गया+श्राद्ध+फल (तत्पुरुष: 'fruit of Gayā-śrāddha')

• लभेत्: would obtain
• लभेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √लभ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपद

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय (adverb of place)

• आगतस्य: of one who has come
• आगतस्य: Sambandha (Genitive qualifier/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: आ-√गम् (धातु) > आगत (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), षष्ठी (6th), एकवचन; पुल्लिङ्ग (मर्त्यस्य इति विशेषण)

• मर्त्यस्य: of the mortal
• मर्त्यस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• पापम्: sin
• पापम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• यम: Yama
• यम: Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)

• पदे: in Yama's abode
• पदे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; यम+पद (तत्पुरुष: 'in Yama's realm/abode')

• स्थितम्: standing, remaining
• स्थितम्: Karta (Predicate adjective/कर्तृसम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: √स्था (धातु) > स्थित (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; पापम् इति विशेषण

Speaker

Sūta (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharma-vāpī

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims at a stone-lined well (vāpī) offering a palmful of water with folded hands; subtle depiction of Yama’s noose dissolving into light to signify sin-release; forest/ashram setting.

Characters & Entities

• Dharma-vāpī
• Gayā
• Śrāddha
• Yama

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even simple offerings in a highly sanctified tīrtha can yield immense results, rivaling famed pilgrimage rites like Gayā-śrāddha.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharma-vāpī, a sacred water-site within Dharmāraṇya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Offering/using even a small measure of water at Dharma-vāpī, connected with śrāddha-type merit.