Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 80

Devanagari script

खमाश्रित्य तदा दैत्यमायां कुर्वन्स राक्षसः । अहरद्दंपती राजन्सर्वालंकारसंयुतान्

Transliteration

khamāśritya tadā daityamāyāṃ kurvansa rākṣasaḥ | aharaddaṃpatī rājansarvālaṃkārasaṃyutān

Translation

پھر وہ راکشس آسمان کا سہارا لے کر، دیوتی مایا (شیطانی فریب) برتتے ہوئے، اے بادشاہ، تمام زیورات سے آراستہ اُس جوڑے کو اُڑا لے گیا۔

Word by Word

• खम्: the sky
• खम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• आश्रित्य: having taken refuge in / resorted to
• आश्रित्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: आ+श्रि (धातु)
• Form: क्त्वा/ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); 'having resorted to'

• तदा: then
• तदा: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (then)

• दैत्यमायाम्: demonic illusion
• दैत्यमायाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दैत्य + माया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; 'दैत्यस्य माया'

• कुर्वन्: doing / creating
• कुर्वन्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• राक्षसः: the demon
• राक्षसः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राक्षस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• अहरत्: carried off / abducted
• अहरत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हृ (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• दम्पती: the couple
• दम्पती: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दम्पती (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), द्विवचन

• राजन्: O king
• राजन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• सर्वालंकारसंयुतान्: adorned with all ornaments
• सर्वालंकारसंयुतान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + अलंकार + संयुत (सम्+युज् धातु, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; विशेषण (agreeing with implied 'दम्पती' as dual-by-sense; form is plural in text)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced; exact speaker not in snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya (episode setting)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: nṛpa (King)

Visual Art Cues

Scene: A rākṣasa in mid-air, carrying a richly adorned bridal couple; swirling clouds and illusionary patterns; ornaments glint as the couple is lifted away; forest/mandapa below in chaos.

Characters & Entities

• rākṣasa
• daityamāyā
• daṃpatī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Adharma often uses deception (māyā), but such acts within a sanctified realm provoke swift divine protection.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmāraṇya, whose sanctity frames the abduction and the ensuing divine response.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse describes an act of adharma that triggers the Māhātmya’s protective theology.