Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 51

क्षीणायुषं नरं वित्त येन यूयं निपीडिताः । ददामि वो द्विजातिभ्यो यथेष्टं वक्तुमर्हथ

kṣīṇāyuṣaṃ naraṃ vitta yena yūyaṃ nipīḍitāḥ | dadāmi vo dvijātibhyo yatheṣṭaṃ vaktumarhatha

جس شخص کی عمر گھٹ رہی ہے اور جس نے تمہیں دبایا ہے، اسے پہچانو۔ اے دْوِجاتیو! میں تمہیں مدد عطا کرتی ہوں—جو چاہو بے خوف کہو۔

क्षीणायुषम्short-lived, with diminished lifespan
क्षीणायुषम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षीणायुस् (प्रातिपदिक) = क्षीण + आयुस् (समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (नरम्)
नरम्man
नरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वित्तknow (it)!
वित्त:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
येनby whom
येन:
Karana (Agent/Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम (relative pronoun)
यूयम्you (plural)
यूयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; मध्यम-पुरुष-सर्वनाम
निपीडिताःoppressed
निपीडिताः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootनि + पीड् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (यूयम्)
ददामिI give
ददामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वःto you
वः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी/षष्ठी-रूप (enclitic); अत्र चतुर्थी (Dative/4th) बहुवचनार्थे
द्विजातिभ्यःto the twice-born
द्विजातिभ्यः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootद्विजाति (प्रातिपदिक) = द्वि + जाति (समास)
Formचतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), बहुवचन
यथेष्टम्as desired, at will
यथेष्टम्:
Kriya-visheshaṇa (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथेष्ट (प्रातिपदिक) = यथा + इष्ट (समास)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्यय (adverb)
वक्तुम्to speak
वक्तुम्:
Prayojana (Purpose/क्रियार्थ)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive); क्रियार्थक-अव्ययवत्
अर्हथyou are entitled, you should
अर्हथ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

Śrīmātā (Devī / Kuladevatā)

Listener: (implied audience within the Purāṇic frame)

Scene: Devī, composed and radiant, gestures reassuringly; the brāhmaṇas regain composure and prepare to identify the oppressor and request protection.

Ś
Śrīmātā
D
Dvijātis

FAQs

Divine grace empowers the afflicted to speak truthfully and seek protection; adharma is portrayed as self-shortening (kṣīṇāyuṣa).

The Dharmāraṇya sacred region is the narrative setting; the verse focuses on the Devī’s boon-granting rather than tirtha-merit.

No explicit ritual; the instruction is to state the matter openly before the Devī to receive remedy.