Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 3

त्यक्त्वा स्थानं गताः सर्वे वणिजो वाडवादयः । मातंगीरूपमास्थाय श्रीमात्रा त्वनया सुत

tyaktvā sthānaṃ gatāḥ sarve vaṇijo vāḍavādayaḥ | mātaṃgīrūpamāsthāya śrīmātrā tvanayā suta

اپنا مقام چھوڑ کر سب تاجر اور دوسرے لوگ روانہ ہو گئے۔ تب شری ماتا نے ماتنگی کا روپ دھار کر، اے بیٹے، اسی تدبیر سے کام کیا۔

त्यक्त्वाhaving left, abandoning
त्यक्त्वा:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having abandoned’
स्थानम्place, location
स्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन
गताःwent, departed
गताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), बहुवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘gone’
सर्वेall
सर्वे:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वणिजःmerchants
वणिजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवणिज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वाडव-आदयःVāḍavas and others
वाडव-आदयः:
Karta (Apposition/समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootवाडव (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (आदि-समास: ‘X and others’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
मातङ्गी-रूपम्the form of Mātaṅgī
मातङ्गी-रूपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमातङ्गी (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (षष्ठी/सम्बन्ध: ‘of Mātaṅgī’), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आस्थायhaving assumed, taking on
आस्थाय:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ + स्था (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having assumed/taken’
श्रीमात्राby Śrīmātā
श्रीमात्रा:
Kartr̥ (Agent-instrumental in passive/कर्तृ-तृतीया)
TypeNoun
Rootश्रीमाता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental), एकवचन
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात/particle (contrast/emphasis)
अनयाby her, by this (one)
अनया:
Sahakāraka/Instrument (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental), एकवचन; ‘by this (woman)’
सुतO son
सुत:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन

Rudra (Śiva)

Tirtha: धर्मारण्य

Type: kshetra

Listener: पुत्र / सुत (son)

Scene: Merchants and townsfolk depart with carts and bundles; in the forest clearing, Śrīmātā manifests as Mātaṅgī—dark-hued, regal, protective—preparing to confront the threat.

R
Rudra
S
Skanda
D
Dharmāraṇya
Ś
Śrīmātā
M
Mātaṅgī
M
Merchants (vaṇijaḥ)

FAQs

When communities are distressed, the Goddess is depicted as manifesting in a fitting form to restore protection and dharma.

Dharmāraṇya, where Śrīmātā’s manifestation as Mātaṅgī is narrated as part of the site’s greatness.

No direct prescription; the verse introduces a theophany (divine form-taking) that later grounds worship at the site.