Previous Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 81

एतत्सर्वं मयाख्यातं हयग्रीवस्य कारणम् । प्रभास्तस्य तीर्थस्य सर्वपापायनुत्तये

etatsarvaṃ mayākhyātaṃ hayagrīvasya kāraṇam | prabhāstasya tīrthasya sarvapāpāyanuttaye

یہ سب کچھ میں نے ہَیَگریو کے سبب کے ساتھ بیان کر دیا ہے۔ اُس تیرتھ کی تابانی اور عظمت کے ذریعے تمام گناہوں کا اعلیٰ ترین ازالہ ہوتا ہے۔

एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
सर्वम्all, entire
सर्वम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (adjective)
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
आख्यातम्has been told/declared
आख्यातम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थ (passive sense)
हयग्रीवस्यof Hayagrīva
हयग्रीवस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहयग्रीव (प्रातिपदिक; हय + ग्रीव)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
कारणम्cause, reason
कारणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
प्रभाःradiances/splendours (named Prabhā-s)
प्रभाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
तीर्थस्यof the sacred ford/pilgrimage place
तीर्थस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
सर्वपापायनुत्तयेfor the removal/cessation of all sin
सर्वपापायनुत्तये:
Sampradana (Recipient/Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसर्वपापायनुत्ति (प्रातिपदिक; सर्व + पाप + अयन + उत्ति)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; प्रयोजनार्थ (purpose)

Vyāsa (deduced; first-person narration closing the chapter segment)

Tirtha: Prabhāsa-tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Listener: Hayagrīva-context audience; immediately prior discourse recipient (contextual)

Scene: A sage-narrator concludes an origin account of Hayagrīva and points to the radiant tīrtha whose very ‘prabhā’ dissolves sins; pilgrims stand at a luminous ford with ritual vessels, while the narrator gestures in benediction.

H
Hayagrīva
T
Tīrtha

FAQs

A tīrtha’s māhātmya is framed as a sin-destroying revelation, connecting sacred geography with divine causality (here, Hayagrīva).

A tirtha within the Dharmāraṇya context, continuing the Devakhāta-centered praise; the verse emphasizes the tīrtha’s pāpa-removing power.

No specific rite is prescribed here; it functions as a concluding statement asserting the tīrtha’s sin-destroying efficacy.