Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 35

मल्लश्चैव तथा कंसो जरासंधस्तथैव च । कालयवनस्य हंता च कथं वै स हयाननः । तारकासुरं रणे जित्वा अयुतषट्पुरं तथा

mallaścaiva tathā kaṃso jarāsaṃdhastathaiva ca | kālayavanasya haṃtā ca kathaṃ vai sa hayānanaḥ | tārakāsuraṃ raṇe jitvā ayutaṣaṭpuraṃ tathā

اور پہلوان بھی، نیز کَنس اور جراسندھ بھی؛ اور کالَیَوَن کا قاتل—پھر وہ کیسے ہَیانن ہو سکتا ہے؟ اس نے جنگ میں تارکاسُر کو جیتا، اور اسی طرح اَیوتَشَٹپُر بھی (حاصل کیا)—

मल्लःMalla
मल्लः:
कर्ता/उद्देश्य (Listed entity)
TypeNoun
Rootमल्ल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
and
:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
एवindeed
एव:
निपात (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
तथाlikewise
तथा:
क्रियाविशेषण/समुच्चय (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थ (adverb: likewise)
कंसःKaṃsa
कंसः:
कर्ता/उद्देश्य (Listed entity)
TypeNoun
Rootकंस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
जरासंधःJarāsandha
जरासंधः:
कर्ता/उद्देश्य (Listed entity)
TypeNoun
Rootजरा + संध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; तत्पुरुष (जरया संधः/जरासंधः—नाम)
तथाalso
तथा:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थ (likewise)
एवindeed
एव:
निपात (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
and
:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
कालयवनस्यof Kālayavana
कालयवनस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootकाल + यवन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; एकवचन; कर्मधारय (कालः यवनः)
हंताslayer
हंता:
प्रेडिकेट-नाम (Predicate: slayer)
TypeNoun
Root√हन् (धातु)
Formतृच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (agent noun); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
and
:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
कथम्how?
कथम्:
क्रियाविशेषण (Interrogative modifier)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक
वैindeed
वै:
निपात (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic/assurance particle)
सःhe
सः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
हयाननःhorse-faced (one)
हयाननः:
कर्ता/प्रेडिकेट-नाम
TypeNoun
Rootहय + आनन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; तत्पुरुष (हयस्य आननम् यस्य)
तारकासुरम्Tārakāsura
तारकासुरम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootतारक + असुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन
रणेin battle
रणे:
अधिकरण (Location)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन
जित्वाhaving conquered
जित्वा:
क्रियाविशेषण (Prior action)
TypeVerb
Root√जि (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive)
अयुतषट्पुरम्the city of sixteen thousand (cities/forts)
अयुतषट्पुरम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootअयुत + षट् + पुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; द्विगु-समास (अयुतानि षट् पुराणि—समाहार)
तथाalso
तथा:
समुच्चय/क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थ (likewise/also)

Narrator/Questioner within Dharmāraṇya Māhātmya (continuing inquiry; mixed heroic references)

Tirtha: Mathurā–Dvārakā (implied)

Type: kshetra

Scene: A sweeping heroic panorama: wrestlers in an arena, Kaṃsa’s fall, Jarāsandha’s campaigns, Kālayavana’s defeat, and a cosmic battlefield where Tārakāsura is conquered—culminating in the narrator’s astonished question about Hayānana identity and the mention of a wondrous city (Ayutaṣaṭpura).

M
Mallas (wrestlers)
K
Kaṃsa
J
Jarāsandha
K
Kālayavana
H
Hayānana
T
Tārakāsura
A
Ayutaṣaṭpura
K
Kṛṣṇa (implied)
S
Skanda/Kārttikeya (possible via Tārakāsura motif)

FAQs

The one divinity performs many world-protecting deeds; apparent differences of form (like Hayānana) do not limit supreme power.

No single tīrtha is specified in this verse; it functions within Dharmāraṇya’s māhātmya narrative framework.

None; the verse is primarily narrative and theological.