Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 11

Devanagari script

कुरुध्वं वचनं चैषां ददध्वं च यदिच्छितम् । समित्पुष्पकुशादीनि आनयध्वं दिनेदिने

Transliteration

kurudhvaṃ vacanaṃ caiṣāṃ dadadhvaṃ ca yadicchitam | samitpuṣpakuśādīni ānayadhvaṃ dinedine

Translation

اُن کے حکم کے مطابق عمل کرو اور جو کچھ وہ چاہیں پیش کرو۔ روز بروز یَجْیَ کے لیے سَمِدھا (لکڑیاں)، پھول، کُشا گھاس اور اسی طرح کی چیزیں لاتے رہو۔

Word by Word

• कुरुध्वम्: do, perform
• कुरुध्वम्: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: kṛ (कृ धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ/imperative), मध्यमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• वचनम्: command/word
• वचनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: vacana (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चयबोधक/conjunction)

• एषाम्: of these (persons)
• एषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: etad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन

• ददध्वम्: give, provide, place
• ददध्वम्: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: dhā (धा धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ/imperative), मध्यमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चयबोधक/conjunction)

• यत्: whatever
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; सम्बन्धसूचक relative pronoun

• इच्छितम्: desired
• इच्छितम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: iṣ (इष् धातु)
• Form: कृदन्त (क्त/PPP) ‘desired’, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; यत्-शब्दस्य विशेषण

• समित्-पुष्प-कुश-आदीनि: fuel-sticks, flowers, kuśa-grass, etc.
• समित्-पुष्प-कुश-आदीनि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: samit (प्रातिपदिक) + puṣpa (प्रातिपदिक) + kuśa (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन; समाहार-द्वन्द्व (collective copulative): ‘fuel-sticks, flowers, kuśa, etc.’

• आनयध्वम्: bring
• आनयध्वम्: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ā-nī (नी धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ/imperative), मध्यमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: आ-

• दिने: in a day
• दिने: Adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: dina (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन

• दिने: day by day
• दिने: Adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: dina (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; पुनरुक्ति द्वारा नित्यत्व (day by day)

Speaker

Brahmā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis (frame implied)

Visual Art Cues

Scene: Attendants at dawn gather kuśa grass by a riverbank, pick flowers, and carry bundles of samid to an āśrama fire-altar; elders instruct calmly.

Characters & Entities

• anucara (attendants)
• kuśa
• samit

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sevā expressed through obedience and daily offerings sustains dharma and supports sacred rites.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The instruction is situated in Dharmāraṇya; it highlights practice within a sacred region rather than naming a single tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Daily bringing of samit (firewood), flowers, and kuśa grass—standard requisites for yajña and worship.