Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 6

Devanagari script

सांगानधीत्य तौ वेदांस्तर्कव्याकरणानि च । इतिहासपुराणानि धर्मशास्त्राणि कृत्स्नशः

Transliteration

sāṃgānadhītya tau vedāṃstarkavyākaraṇāni ca | itihāsapurāṇāni dharmaśāstrāṇi kṛtsnaśaḥ

Translation

انہوں نے ویدوں کو اُن کے سَنگوں سمیت خوب پڑھ کر یاد کیا، اور منطق و قواعدِ نحو بھی سیکھے؛ پھر اتیہاس و پران اور دھرم شاستروں کو بھی پوری طرح مکمل طور پر حاصل کیا۔

Word by Word

• साङ्गान्: with the auxiliaries (i.e., with the limbs/ancillaries)
• साङ्गान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: साङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन; विशेषण—‘वेदान्’ इति विशेष्यस्य

• अधीत्य: having studied
• अधीत्य: Kriya (Gerund/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: अधि-इ (धातु)
• Form: क्त्वान्त (अव्ययकृदन्त), ‘having studied/after studying’

• तौ: those two
• तौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; सर्वनाम

• वेदान्: the Vedas
• वेदान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• तर्कव्याकरणानि: logic and grammar (treatises)
• तर्कव्याकरणानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तर्क (प्रातिपदिक) + व्याकरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; द्वन्द्व-समास (तर्क-व्याकरण)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• इतिहासपुराणानि: the Itihāsas and Purāṇas
• इतिहासपुराणानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इतिहास (प्रातिपदिक) + पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; द्वन्द्व-समास (इतिहास-पुराण)

• धर्मशास्त्राणि: treatises on dharma
• धर्मशास्त्राणि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक) + शास्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (धर्मस्य शास्त्राणि)

• कृत्स्नशः: completely, in full
• कृत्स्नशः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: कृत्स्न (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (प्रकारवाचक क्रियाविशेषण)

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator in Brahmottara-khaṇḍa context)

Visual Art Cues

Scene: Two youthful Brahmins in a gurukula setting, palm-leaf manuscripts and a teacher’s seat; symbols of Veda (śikhā, yajñopavīta), grammar charts, and Purāṇa scrolls indicating comprehensive study.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is strengthened by disciplined learning—Veda, Vedāṅgas, and Dharmaśāstra together cultivate right conduct and clear understanding.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it establishes the protagonists’ qualifications through sacred learning.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse emphasizes śāstric study as a foundational dharmic discipline.