Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 52
Devanagari script
किमपूर्व इवाभाषि सखे रूपगुणादिभिः । अपूर्वं भाषसे वाक्यं कामिनीव समाकुला
Transliteration
kimapūrva ivābhāṣi sakhe rūpaguṇādibhiḥ | apūrvaṃ bhāṣase vākyaṃ kāminīva samākulā
Translation
“اے سکھا، تو کیوں یوں بولتا ہے گویا تو کوئی نیا شخص ہو—صورت، اوصاف وغیرہ کی باتیں کرتا؟ تو عجیب کلمات کہتا ہے، جیسے عشق میں بے قرار کوئی کامنی ہو۔”
Word by Word
किम्why/what
किम्:
Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative particle)
अपूर्वम्something unprecedented/strange
अपूर्वम्:
Karma/Adverbial (कर्म/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootअपूर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा एकवचन (contextually adverbial-accusative), विशेषण
इवas if/like
इव:
Upamana-marker (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्यय (comparative particle)
अभाषिyou spoke
अभाषि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + भाष् (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद
सखेO friend
सखे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th case), एकवचन
रूपगुणादिभिःwith (your) beauty, qualities, etc.
रूपगुणादिभिः:
Karana/Hetu (Instrument/Reason)
TypeNoun
Rootरूप + गुण + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), बहुवचन; समासः (रूपगुणादयः) तत्पुरुष/समाहार-प्रयोग; करण/हेतुवाचक
अपूर्वम्unprecedented
अपूर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअपूर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; विशेषण
भाषसेyou speak
भाषसे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभाष् (धातु)
Formलट् (present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, आत्मनेपद
वाक्यम्speech/statement
वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
कामिनीa passionate woman
कामिनी:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootकामिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
इवas if
इव:
Upamana-marker (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्यय
समाकुलाagitated/confused
समाकुला:
Karta-predicate (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + आकुल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; विशेषण
Speaker
Brāhmaṇa youth (dvijātmajaḥ) — inferred
Visual Art Cues
Scene: The man addresses the transformed friend with suspicion, comparing the speech to that of an agitated beloved; gestures show questioning and mild reproach.
FAQs
Speech reveals inner agitation; dharma values steadiness (śama) and clarity in words.
None is mentioned.
None.