Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 1
Devanagari script
ऋषय ऊचुः । साधुसाधु महाभाग त्वया कथितमुत्तमम् । आख्यानं पुनरन्यत्र विचित्रं वक्तुमर्हसि
Transliteration
ṛṣaya ūcuḥ | sādhusādhu mahābhāga tvayā kathitamuttamam | ākhyānaṃ punaranyatra vicitraṃ vaktumarhasi
Translation
رِشیوں نے کہا: “سادھو سادھو، اے خوش نصیب! جو اُتم بات تم نے کہی وہ نہایت عالی ہے۔ اب تم کسی اور مقام کی ایک عجیب و غریب، دل آویز حکایت بھی بیان کرنے کے لائق ہو۔”
Word by Word
ऋषयःsages
ऋषयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
साधुwell! bravo!
साधु:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसाधु (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formअव्यय; प्रशंसावाचक (particle of approval)
साधुwell indeed!
साधु:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसाधु (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formअव्यय; पुनरुक्ति (repetition for emphasis)
महाभागO fortunate one
महाभाग:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहā + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (महान् भागः यस्य)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, त्रिलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
कथितम्told, narrated
कथितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; कर्मणि भावः
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; विशेषणम् (कथितम्)
आख्यानम्story, narrative
आख्यानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआख्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
अन्यत्रelsewhere, in another context
अन्यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
विचित्रम्wonderful, varied
विचित्रम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविचित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (आख्यानम्)
वक्तुम्to speak
वक्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formकृदन्त (तुमुन्-प्रत्यय, infinitive), अव्ययवत्; प्रयोजनार्थक (purpose)
अर्हसिyou are worthy / you should
अर्हसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन
Speaker
Ṛṣayaḥ (the sages)
Characters & Entities
Ṛ
ṚṣayaḥS
Sūta (implied listener)FAQs
Reverent listening and requesting dharma-kathā is itself a valued practice, sustaining transmission of sacred teaching.
No tīrtha is named; the verse is part of the recitation framework.
None; it is a request for further narration.