Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 87

यस्यांशात्तामसाज्जातो रुद्रः कालाग्निसन्निभः । विश्वमेतद्धरत्यंते स पूज्योऽस्माभिरीश्वरः

yasyāṃśāttāmasājjāto rudraḥ kālāgnisannibhaḥ | viśvametaddharatyaṃte sa pūjyo'smābhirīśvaraḥ

جس کے حصّے سے تَمَس کے ذریعے رُدر پیدا ہوا، قیامتِ وقت کی آگ کی مانند؛ اور آخر میں اسی کائنات کو سمیٹ لیتا ہے—وہی اِیشور ہمارے لیے پوجنیہ ہے۔

yasyawhose
yasya:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/6th), एकवचन, पुं/नपुंसक — ‘whose’
aṃśātfrom (his) portion
aṃśāt:
Apādāna (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootaṃśa (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन, पुंलिङ्ग
tāmasātfrom tamas (tamasic aspect)
tāmasāt:
Apādāna (Source/अपादान)
TypeAdjective
Roottāmasa (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन, पुं/नपुंसक — विशेषण; ‘from the tamasic (quality)’
jātaḥborn, arisen
jātaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootjan (धातु) + क्त (भूतकृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — ‘born/arisen’
rudraḥRudra
rudraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootrudra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
kālāgnisannibhaḥresembling the fire of Time
kālāgnisannibhaḥ:
Viśeṣaṇa (Adjectival)
TypeAdjective
Rootkāla (प्रातिपदिक) + agni (प्रातिपदिक) + sannibha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी: ‘कालाग्नेः सन्निभः’/‘like the fire of time’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — विशेषण (of Rudra)
viśvamthe universe
viśvam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootviśva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
etatthis
etat:
Viśeṣaṇa (Adjectival)
TypeAdjective
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — विशेषण (of viśvam)
dharatiholds, supports
dharati:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootdhṛ (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
anteat the end
ante:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootanta (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (Locative/7th), एकवचन, पुंलिङ्ग/नपुंसक — ‘at the end’ (अधिकरण)
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
pūjyaḥworthy of worship
pūjyaḥ:
Viśeṣaṇa (Adjectival)
TypeAdjective
Rootpūj (धातु) + यत् (कृदन्त/भाव्य)
Formभाव्य/यत्-प्रत्ययान्त (gerundive: ‘to be worshipped’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
asmābhiḥby us
asmābhiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, बहुवचन
īśvaraḥthe Lord
īśvaraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Rājaputra (continuing reply)

Scene: Rudra born from the Lord’s tāmasa portion, blazing like the fire of Time; the cosmos shown at the brink of dissolution—waves, smoke, and collapsing worlds—while Īśvara remains steady and worship-worthy.

Ś
Śiva
R
Rudra
T
Tamas
K
Kālāgni

FAQs

Dissolution and transformation (pralaya) are sacred functions rooted in the Lord; worship recognizes Śiva as master of beginnings and endings.

No tīrtha is named; the verse praises cosmic dissolution under divine lordship.

None explicitly; it continues the theological praise supporting Śiva-worship.