Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 160

Devanagari script

एवमन्ये समाराध्य प्रदोषे गिरिजापतिम् । लभंतेभीप्सितान्कामान्देहांते तु परां गतिम्

Transliteration

evamanye samārādhya pradoṣe girijāpatim | labhaṃtebhīpsitānkāmāndehāṃte tu parāṃ gatim

Translation

اسی طرح دوسرے لوگ بھی پردوش کے وقت گریجا پتی، بھگوان شیو کی باقاعدہ عبادت کر کے اپنی مطلوبہ مرادیں پاتے ہیں؛ اور جسم کے خاتمے پر اعلیٰ ترین گتی کو پہنچتے ہیں۔

Word by Word

• एवम्: thus/in this way
• एवम्: Adverbial (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb)

• अन्ये: others
• अन्ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (plural)

• समाराध्य: having propitiated
• समाराध्य: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् + आ + राध् (धातु) + ल्यप् (अव्ययकृदन्त)
• Form: क्त्वान्त/ल्यपन्त-अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकाल (having done)

• प्रदोषे: at twilight (pradoṣa)
• प्रदोषे: Adhikarana (Time/अधिकरण-काल)
• Type: Noun
• Root: प्रदोष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (masculine), सप्तमी (Locative/7th), एकवचन (singular)

• गिरिजापतिम्: the lord of Girijā (Śiva)
• गिरिजापतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गिरिजा (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular)

• लभन्ते: obtain
• लभन्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (plural); आत्मनेपदम्

• ईप्सितान्: desired
• ईप्सितान्: Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ईप्सित (कृदन्त; आप्/ईप्स्-धात्वर्थे इष्-धातोः क्त-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन (plural); विशेषणम् कामान्-शब्दस्य

• कामान्: wishes/boons
• कामान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन (plural)

• देहान्ते: at the end of the body (at death)
• देहान्ते: Adhikarana (Time/अधिकरण-काल)
• Type: Noun
• Root: देह (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (masculine), सप्तमी (Locative/7th), एकवचन (singular)

• तु: and/but
• तु: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/अन्वयार्थक-अव्यय (contrastive particle)

• पराम्: supreme
• पराम्: Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular); विशेषणम् गतिम्-शब्दस्य

• गतिम्: state/goal
• गतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular)

Speaker

Narrator/teacher voice within the Purāṇic frame

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pradoṣa-kāla (Śiva-pradoṣa)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Evening Pradoṣa at a Śiva temple: devotees offer bilva, lamps, and water to the liṅga; the atmosphere promises both fulfilled wishes and final liberation.

Characters & Entities

• Śiva (Girijāpati)
• Pradoṣa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion to Śiva at sacred times (Pradoṣa) yields both worldly fulfillment and the highest spiritual attainment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single site is named; the verse glorifies the sacred time/observance of Pradoṣa centered on Śiva.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship/propitiation of Śiva specifically ‘at Pradoṣa’ (pradoṣe), implying the pradoṣa-vrata or pradoṣa-pūjā.