Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 15

Devanagari script

व्याघ्रचर्मपरीधानं रत्नसिंहासने स्थितम् । ध्यात्वा तद्वाम भागे च चिंतयेद्गिरिकन्यकाम्

Transliteration

vyāghracarmaparīdhānaṃ ratnasiṃhāsane sthitam | dhyātvā tadvāma bhāge ca ciṃtayedgirikanyakām

Translation

اُس کا دھیان کرو جو ببر کی کھال پہنے ہوئے ہے اور جواہراتی سنگھاسن پر متمکن ہے؛ پھر اُس کے بائیں جانب گِری کنیا—ماں پاروتی—کا تصور کرو۔

Word by Word

• व्याघ्र: tiger
• व्याघ्र: —
• Type: Noun
• Root: vyāghra (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रातिपदिक — समासाङ्ग

• चर्म: skin/hide
• चर्म: —
• Type: Noun
• Root: carma (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक — समासाङ्ग

• परीधानम्: wearing a tiger-skin garment
• परीधानम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: pari√dhā (धातु) + ana (ल्युट्) / parīdhāna (प्रातिपदिक)
• Form: कृदन्त (ल्युट्/भाववाचक), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः: व्याघ्र-चर्म-परीधान (तत्पुरुष)

• रत्न: jewel
• रत्न: —
• Type: Noun
• Root: ratna (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक — समासाङ्ग

• सिंहासनॆ: on a jeweled throne
• सिंहासनॆ: Adhikaraṇa (Locus)
• Type: Noun
• Root: siṃhāsana (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; समासः: रत्न-सिंहासन (तत्पुरुष)

• स्थितम्: seated/standing
• स्थितम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: √sthā (धातु) + ta (क्त)
• Form: कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• ध्यात्वा: having meditated
• ध्यात्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial to verb)
• Type: Indeclinable
• Root: √dhyai (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund), पूर्वकाल (having meditated)

• तत्: that (deity/form)
• तत्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (तत् = that)

• वाम: left
• वाम: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: vāma (प्रातिपदिक)
• Form: प्रातिपदिक — समासाङ्ग

• भागे: in the part/side
• भागे: Adhikaraṇa (Locus)
• Type: Noun
• Root: bhāga (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• चिन्तयेत्: should contemplate
• चिन्तयेत्: Kriyā (Predicate)
• Type: Verb
• Root: √cint (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• गिरि: mountain
• गिरि: —
• Type: Noun
• Root: giri (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रातिपदिक — समासाङ्ग

• कन्यकाम्: the mountain-daughter (Pārvatī)
• कन्यकाम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: kanyakā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः: गिरि-कन्यका (तत्पुरुष: daughter of the mountain)

Speaker

Unspecified (contextual narrator in Brahmottarakhaṇḍa)

Visual Art Cues

Scene: Śiva wearing tiger-skin, seated on a jeweled throne; after establishing His posture, the meditator places Pārvatī on His left—gentle, regal, complementing His ascetic splendor.

Characters & Entities

• Śiva
• Girī-kanyakā (Pārvatī/Umā)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The fullness of worship is Śiva united with Śakti—contemplating the Lord together with the Mountain-Daughter.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No location is specified; the verse presents the devotional visualization of Śiva with Pārvatī.

What ritualistic prescription is mentioned?

First meditate on Śiva’s seated form, then visualize Pārvatī at his left (vāma-bhāga) as part of dhyāna.