Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 28

तत्रागत्य वरारोहा तप्ता तापेन भूयसा । विलसंतं सरस्तीरे छायावृक्षं समाश्रयत्

tatrāgatya varārohā taptā tāpena bhūyasā | vilasaṃtaṃ sarastīre chāyāvṛkṣaṃ samāśrayat

وہاں پہنچ کر وہ عالی نسب خاتون سخت گرمی سے بہت ستائی گئی۔ جھیل کے کنارے لہلہاتے سایہ دار درخت کی پناہ میں جا بیٹھی۔

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (there)
आगत्यhaving arrived
आगत्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु) → आगत्य (क्त्वान्त)
Formअव्ययकृदन्त (क्त्वा/ल्यप्), पूर्वकालिक क्रिया; ‘having come’
वरारोहाthe fair-limbed woman
वरारोहा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक) + आरोह (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (वरः आरोहः यस्याः/या) = सुन्दरारोही स्त्री
तप्ताafflicted, scorched
तप्ता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतप् (धातु) → तप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
तापेनby heat/torment
तापेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootताप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
भूयसाgreatly, more
भूयसा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootभूयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तुलनात्मक-प्रयोगः ‘more, greatly’ (क्रियाविशेषणवत्)
विलसन्तम्shining, flourishing
विलसन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवि + लस् (धातु) → विलसत् (शतृ-कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘छायावृक्षम्’ विशेषणम्
सरस्-तीरेon the lake’s bank
सरस्-तीरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक) + तीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सरसः तीरम्)
छाया-वृक्षम्a shade-giving tree
छाया-वृक्षम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootछाया (प्रातिपदिक) + वृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (छायायाः वृक्षः) = छायाप्रदः वृक्षः
समाश्रयत्took refuge in, resorted to
समाश्रयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + श्रि (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Narrator (contextual Purāṇic narration; specific speaker not explicit in the given snippet)

Tirtha: Vimala-saras (bank)

Type: kund

Scene: On the lake’s edge stands a lush shade-tree; the noble woman, sweating and weary, leans into its cool shadow, the water glinting nearby.

C
chāyā-vṛkṣa (shade tree)
S
saras (lake)

FAQs

The Purāṇas portray nature—trees and waters—as dharmic refuge, sustaining beings in crisis.

No named tīrtha appears; the verse describes a sacred-seeming lakeside environment.

None; the verse describes shelter and setting.