Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 9

यस्येन्द्रियाणि सर्वाणि वर्तंते शिवकर्मसु । स निस्तरति संसारं भुक्तिं मुक्तिं च विंदति

yasyendriyāṇi sarvāṇi vartaṃte śivakarmasu | sa nistarati saṃsāraṃ bhuktiṃ muktiṃ ca viṃdati

جس کے تمام حواس شیو کے کاموں میں لگے رہیں، وہ سنسار کے بندھن سے پار اتر جاتا ہے اور بھوگ بھی پاتا ہے اور مکتی بھی۔

यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative)
इन्द्रियाणिsenses
इन्द्रियाणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (agreeing with इन्द्रियाणि)
वर्तन्तेoperate/engage
वर्तन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वृत् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः (3rd), बहुवचनम्; आत्मनेपदम्
शिवकर्मसुin acts of Śiva
शिवकर्मसु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशिव + कर्मन् (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (in Śiva-related acts)
he
:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
निस्तरतिcrosses over
निस्तरति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनिस् + √तॄ (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
संसारम्worldly existence
संसारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंसार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्
भुक्तिम्enjoyment
भुक्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
मुक्तिम्liberation
मुक्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
विन्दतिfinds/attains
विन्दति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√विद् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

Sūta (deduced; Brāhma/Brahmottara narrative style)

Scene: A symbolic tableau of the five senses offered to Śiva: eyes on the liṅga, ears to mantra, tongue chanting, hands performing abhiṣeka, mind shown as a calm halo; a river of saṃsāra behind being crossed by a bridge labeled ‘Śiva-karmas’.

Ś
Śiva
S
Saṃsāra
B
Bhukti
M
Mukti

FAQs

Whole-bodied devotion—aligning all senses with Śiva—grants both life’s aims and final freedom.

No single site is named; the verse establishes a general doctrine of Śiva-oriented practice that supports later tīrtha-māhātmya.

Continuous engagement in śiva-karma—acts such as pūjā, japa, service, and tīrtha-yātrā done for Śiva.