Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 9
Devanagari script
तादृग्व्यथां च तां वीक्ष्य कृपयाहं परिप्लुतः । प्रतीक्षन्मरणं तस्याः क्षणं तत्रैव संस्थितः
Transliteration
tādṛgvyathāṃ ca tāṃ vīkṣya kṛpayāhaṃ pariplutaḥ | pratīkṣanmaraṇaṃ tasyāḥ kṣaṇaṃ tatraiva saṃsthitaḥ
Translation
اس کی ایسی تکلیف دیکھ کر میں رحم سے بھر گیا؛ اس کی موت کا انتظار کرتے ہوئے میں ایک لمحے کے لیے وہیں رک گیا۔
Word by Word
tādṛk-vyathāmsuch suffering
tādṛk-vyathām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottādṛś (प्रातिपदिक) + vyathā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (तादृशी व्यथा)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
tāmher/that (woman)
tām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
vīkṣyahaving seen
vīkṣya:
Pūrvakāla (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootvīkṣya (कृदन्त; त्वा/ल्यप्; √īkṣ (धातु) वि-उपसर्ग)
Formअव्ययभावः; क्त्वान्त (gerund)
kṛpayāwith compassion
kṛpayā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootkṛpā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
ahamI
aham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
pariplutaḥoverwhelmed, flooded (with emotion)
pariplutaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootparipluta (कृदन्त; √plu (धातु) परि-उपसर्ग)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)
pratīkṣanwaiting for
pratīkṣan:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootpratīkṣan (कृदन्त; वर्तमानकृदन्त/शतृ; √īkṣ (धातु) प्रति-उपसर्ग)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वर्तमानकृदन्त (शतृ)
maraṇamdeath
maraṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmaraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
tasyāḥof her
tasyāḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
kṣaṇamfor a moment
kṣaṇam:
Kāla-adhikaraṇa (Temporal/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootkṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कालवाचक
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (adverb of place)
evaindeed, just
eva:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)
saṃsthitaḥstanding, remaining
saṃsthitaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsaṃsthita (कृदन्त; √sthā (धातु) सम्-उपसर्ग)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)
Speaker
Narrator (first-person voice in the passage; exact attribution not in excerpt)
FAQs
Dharma is not only ritual; it is also compassion—responding inwardly with mercy when witnessing another’s distress.
No sacred site is referenced in this verse.
None; the emphasis is on an ethical response (kṛpā/dayā).