Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 69

गृहीतयष्टिः कृच्छ्रेण संचचाल सलोष्टिका । पत्तनेष्वपि सर्वेषु याचमाना दिनेदिने

gṛhītayaṣṭiḥ kṛcchreṇa saṃcacāla saloṣṭikā | pattaneṣvapi sarveṣu yācamānā dinedine

لاٹھی تھامے وہ بڑی مشقت سے چلتی، اپنی چھوٹی سی گٹھڑی ساتھ لیے۔ ہر بستی اور ہر شہر میں دن بہ دن بھیک مانگتی پھرتی۔

गृहीतयष्टिः(she) holding a staff
गृहीतयष्टिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगृहीत (कृदन्त; √ग्रह्, क्त) + यष्टि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (गृहीता यष्टिः यस्या); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कृच्छ्रेणwith difficulty
कृच्छ्रेण:
Karana (Manner/करण)
TypeNoun
Rootकृच्छ्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभाववत् क्रियाविशेषणार्थे
संचचालmoved/walked
संचचाल:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+चल् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
स-लोष्टिकाwith a clod (in hand)
स-लोष्टिका:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय-उपपद ‘with’) + लोष्टिका (प्रातिपदिक)
Formउपपद-तत्पुरुष (लोष्टिकया सह); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (गृहीतयष्टिः/सा)
पत्तनेषुin towns
पत्तनेषु:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपत्तन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
सर्वेषुin all
सर्वेषु:
Adhikarana (Locus qualifier/अधिकरणविशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; विशेषण (पत्तनेषु)
याचमानाbegging
याचमाना:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootयाच् (धातु) → याचमान (शानच्-प्रत्यय, वर्तमान कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वर्तमानकर्तरि कृदन्त; विशेषण (सा)
दिनेदिनेday by day
दिनेदिने:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास: दिने दिने → ‘प्रतिदिनम्’ (adverbial)

Narrator (context not specified in snippet; likely the Purāṇic narrator in Brahmakhaṇḍa)

Scene: अन्धा स्त्री दण्डं गृहीत्वा कृच्छ्रेण चलति; कक्षे लघु-पोटली; नगर-द्वाराणि, बाजार-मार्गाः; हस्तं प्रसार्य याचते; धूलि-मार्गे पदचिह्नानि।

FAQs

Human life without support becomes a harsh journey; the implied dharma is to give charity and protection to the destitute.

No specific site is named; the verse speaks generally of towns and wandering.

No explicit rite; the ethical subtext supports dāna (charity) though it is not directly commanded.