Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 64

Devanagari script

बद्ध्वा पाशेन महता दूरं नीत इवाभवत् । एतावदहमद्राक्षं भवद्भिः कृतरक्षणः

Transliteration

baddhvā pāśena mahatā dūraṃ nīta ivābhavat | etāvadahamadrākṣaṃ bhavadbhiḥ kṛtarakṣaṇaḥ

Translation

“اسے ایک بڑے پھندے سے باندھ کر گویا دور لے جایا گیا۔ آپ کی حفاظت میں میں نے بس اتنا ہی دیکھا۔”

Word by Word

• बद्ध्वा: having bound
• बद्ध्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: बन्ध् (धातु √बन्ध्)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्तः (absolutive/gerund); ‘having bound’

• पाशेन: with a noose
• पाशेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पाश (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन

• महता: great
• महता: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; विशेषण (पाशस्य)

• दूरम्: far away
• दूरम्: Adverbial (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: दूर (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb of place/distance)

• नीतः: was taken
• नीतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: नी (धातु √नी)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘led/taken’

• इव: as if
• इव: Particle (उपमा)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमा-सूचक (comparative particle)

• अभवत्: became/was
• अभवत्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु √भू)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत/इम्परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• एतावत्: this much
• एतावत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतावत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; प्रमाण/परिमाणवाचक (‘this much’)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा (1st), एकवचन

• अद्राक्षम्: saw
• अद्राक्षम्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु √दृश्)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• भवद्भिः: by you (honorific, plural)
• भवद्भिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भवत् (प्रातिपदिक; मध्यमपुरुष-सम्मानवाचक सर्वनाम)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; संबोधनार्थे सम्मानप्रयोगः

• कृतरक्षणः: protected
• कृतरक्षणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कृत (√कृ, क्त) + रक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष/कर्मधारय-समासः; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (अहम्)

Speaker

The young prince (continuing narration)

Visual Art Cues

Scene: The aggressor is ensnared by a luminous, thick noose and dragged away into the distance; the prince, sheltered among sages, watches in astonishment; the ritual space remains intact, water vessels and kuśa visible.

Characters & Entities

• pāśa (noose)
• muni (implicit protectors)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When dharma is upheld, threatening forces are restrained and removed; gratitude toward spiritual protectors is itself a dharmic virtue.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is specified in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; the imagery of pāśa suggests restraining rites, but details are not given.