Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 70

Devanagari script

सत्येन प्रीतिमायांति देवास्त्रिभुवनेश्वराः । सत्यासक्तिः परो धर्मः सत्ये सर्वं प्रतिष्ठितम्

Transliteration

satyena prītimāyāṃti devāstribhuvaneśvarāḥ | satyāsaktiḥ paro dharmaḥ satye sarvaṃ pratiṣṭhitam

Translation

سچائی سے تینوں جہانوں کے مالک دیوتا خوش ہوتے ہیں۔ سچ سے وابستگی ہی اعلیٰ دھرم ہے؛ ہر شے سچ پر قائم ہے۔

Word by Word

• सत्येन: by truth
• सत्येन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; Instrumental singular

• प्रीतिम्: affection, pleasure
• प्रीतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रीति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular

• आयान्ति: attain, come to
• आयान्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-या (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; Present indicative 3rd plural

• देवाः: the gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural

• त्रिभुवनेश्वराः: lords of the three worlds
• त्रिभुवनेश्वराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्रि (संख्या) + भुवन (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural; त्रिभुवनस्य ईश्वराः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• सत्यासक्तिः: attachment to truth
• सत्यासक्तिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक) + आसक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular; सत्ये आसक्तिः (सप्तमी-तत्पुरुष)

• परः: supreme
• परः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular; विशेषणम्

• धर्मः: dharma, righteousness
• धर्मः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular

• सत्ये: in truth
• सत्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular

• प्रतिष्ठितम्: is established
• प्रतिष्ठितम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-स्था (धातु)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Past passive participle; ‘established’

Speaker

Narrator (contextual; not explicitly named in this verse)

Visual Art Cues

Scene: A didactic tableau: devas as three-world lords receiving offerings of light labeled ‘Satya’, with the cosmos resting on a pillar of truth.

Characters & Entities

• Devāḥ (gods)
• Tribhuvaneśvarāḥ (Lords of the three worlds)
• Satya (Truth)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Satya (truthfulness) is presented as the highest dharma and the foundation of all spiritual and worldly order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it teaches a universal dharma-principle within the narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is prescribed; the verse emphasizes ethical discipline—steadfast truthfulness.