Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 13

Devanagari script

एकवक्त्राः पंचवक्त्रा एकादशमुखाः परे । चतुर्दशमुखाः केचिद्रुद्राक्षा लोकपूजिताः

Transliteration

ekavaktrāḥ paṃcavaktrā ekādaśamukhāḥ pare | caturdaśamukhāḥ kecidrudrākṣā lokapūjitāḥ

Translation

کچھ رودراکْش ایک مُکھی ہیں، کچھ پانچ مُکھی، کچھ گیارہ مُکھی؛ اور کچھ چودہ مُکھی بھی ہیں—یہ رودراکْش دنیا بھر میں پوجے جاتے ہیں۔

Word by Word

• एकवक्त्राः: one-faced (having one mukhi)
• एकवक्त्राः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक) + वक्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; (एकं वक्त्रं येषाम्) बहुव्रीह्यर्थे प्रयोगः, परन्तु रूपतः संख्यापूर्वपद-तत्पुरुषसमासः; विशेषणम् (रुद्राक्षाणाम्)

• पञ्चवक्त्राः: five-faced
• पञ्चवक्त्राः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पञ्च (प्रातिपदिक) + वक्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; संख्यापूर्वपद-तत्पुरुषसमासः; विशेषणम्

• एकादशमुखाः: eleven-faced
• एकादशमुखाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एकादश (संख्या-प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; संख्यापूर्वपद-तत्पुरुषसमासः; विशेषणम्

• परे: others
• परे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘अन्ये’ इत्यर्थे

• चतुर्दशमुखाः: fourteen-faced
• चतुर्दशमुखाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर्दश (संख्या-प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; संख्यापूर्वपद-तत्पुरुषसमासः; विशेषणम्

• केचित्: some
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; अनिश्चित-प्रयोगः (indefinite: some)

• रुद्राक्षाः: rudrākṣa beads
• रुद्राक्षाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रुद्राक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• लोकपूजिताः: worshipped by the world
• लोकपूजिताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: लोक (प्रातिपदिक) + पूजित (कृदन्त; पूज्-धातोः क्त)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; (लोकेन पूजिताः) तृतीया-तत्पुरुषसमासः; क्त-प्रत्ययान्त-भूतकर्मणि-विशेषणम्

Speaker

Unknown (narrative voice within Brahmottara Khaṇḍa; likely Sūta/Lomaharṣaṇa addressing sages)

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis/seekers (generic)

Visual Art Cues

Scene: A display-like sacred arrangement of rudrākṣas labeled by mukha-count—1, 5, 11, 14—set on a cloth with bilva leaves; devotees bow in reverence.

Characters & Entities

• Rudrākṣa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Rudrākṣas are revered in multiple forms (by face-count), indicating a traditional taxonomy within Shaiva sacred culture.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned; the verse catalogs revered rudrākṣa varieties.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct injunction; it identifies commonly worshipped rudrākṣa types by mukha/vaktra count.