Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 10

यस्यांगे नास्ति रुद्राक्ष एकोपि बहुपुण्यदः । तस्य जन्म निरर्थं स्यात्त्रिपुंड्ररहितं यदि

yasyāṃge nāsti rudrākṣa ekopi bahupuṇyadaḥ | tasya janma nirarthaṃ syāttripuṃḍrarahitaṃ yadi

جس کے بدن پر ایک بھی رودراکْش نہ ہو—حالانکہ وہ بہت پُنْیہ دینے والا ہے—اور اگر تری پُنڈْر (بھسم کی تین لکیریں) بھی نہ ہوں، تو اس کی پیدائش بے ثمر ہو جاتی ہے۔

यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्; सम्बन्ध-प्रयोगः (relative pronoun)
अङ्गेon the body/limb
अङ्गे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-अव्यय)
Formनिषेध-निपातः (negative particle)
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
रुद्राक्षःa rudrākṣa bead
रुद्राक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरुद्राक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्
एकःone
एकः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; संख्याविशेषणम्
अपिeven
अपि:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-अर्थक-अव्ययम् (particle: even/also)
बहुपुण्यदःgiver of much merit
बहुपुण्यदः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक) + पुण्य (प्रातिपदिक) + द (कृदन्त-प्रत्ययः, दा-धातोः)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; (बहुं पुण्यं ददाति इति) उपपद-तत्पुरुषसमासः; विशेषणम् (रुद्राक्षस्य)
तस्यof him/of that person
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धः
जन्मbirth/life
जन्म:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
निरर्थम्meaningless
निरर्थम्:
Visheshya-predicate (Predicate adjective/विशेष्य-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिरर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (जन्मनः)
स्यात्would be
स्यात्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
त्रिपुण्ड्ररहितम्devoid of tripuṇḍra marks
त्रिपुण्ड्ररहितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रिपुण्ड्र (प्रातिपदिक) + रहित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; (त्रिपुण्ड्रेण रहितम्) तृतीया-तत्पुरुषसमासः; विशेषणम् (जन्मनः)
यदिif
यदि:
Condition marker (शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्त-प्रदर्शक-अव्ययम् (conditional conjunction)

Unknown (narrative voice within Brahmottara Khaṇḍa; likely Sūta/Lomaharṣaṇa addressing sages)

Listener: Ṛṣis/assembly (generic)

Scene: A Śaiva devotee stands after morning rites, tripuṇḍra bright on forehead and limbs, a single rudrākṣa bead visible; surrounding figures without marks appear spiritually ‘unawakened’.

R
Rudrākṣa
T
Tripuṇḍra

FAQs

Shaiva identity and devotion are affirmed through sacred emblems—rudrākṣa and Tripuṇḍra—held to confer merit and purpose in life.

No specific tīrtha is named; the verse praises Shaiva devotional markers as universally meritorious.

To wear at least one rudrākṣa and to apply the Tripuṇḍra (three ash-lines) as a Shaiva observance.