Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 79

Devanagari script

इति तेन समादिष्टो गौतमः करुणानिधिः । समादिदेश घोराणामघानां साधु निष्कृतिम्

Transliteration

iti tena samādiṣṭo gautamaḥ karuṇānidhiḥ | samādideśa ghorāṇāmaghānāṃ sādhu niṣkṛtim

Translation

یوں اس کی التجا سن کر، کرم کے خزانے گوتم نے پھر ہولناک گناہوں کے لیے مناسب پرایَشچِت (کفّارہ) کی نیک تدبیر بتائی۔

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; वाक्य-समाप्ति/उद्धरण-सूचक (quotative particle)

• तेन: by him
• तेन: Karana (Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; पुं/नपुंसक

• समादिष्टः: instructed/commanded
• समादिष्टः: Karta (Subject complement/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम् + आ + दिश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; क्तान्त (PPP)

• गौतमः: Gautama
• गौतमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गौतम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• करुणानिधिः: treasury of compassion
• करुणानिधिः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: करुणा (प्रातिपदिक) + निधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—करुणायाः निधिः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• समादिदेश: he instructed/ordained
• समादिदेश: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + आ + दिश् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• घोराणाम्: of terrible
• घोराणाम्: Sambandha (Genitive qualifier/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: घोर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; विशेषणम् (of sins)

• अघानाम्: of sins
• अघानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अघ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन

• साधु: properly/well
• साधु: Visheshana (Adverbial modifier/विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: साधु (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रशंसार्थक/रीत्यर्थक (adverb: well/properly)

• निष्कृतिम्: expiation
• निष्कृतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: निष्कृति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

Speaker

Narrator (Purāṇic voice)

Visual Art Cues

Scene: Gautama, portrayed as a compassionate sage, listens and then instructs the proper expiation for dreadful sins—gesture of teaching, calm authority, compassionate gaze.

Characters & Entities

• Gautama
• Niṣkṛti
• Agha (sin)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Compassionate dharma provides remedies: even grave wrongdoing can be addressed through proper expiation under righteous guidance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is specified in this verse; it introduces the coming prescription.

What ritualistic prescription is mentioned?

A ‘sādhu niṣkṛti’ (proper expiation) is announced; the specific method follows in subsequent lines.