Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 92

इति तेनोदितां वाणीमाकर्ण्यातीव लज्जिता । क्षणं चाश्रुमुखी भूत्वा धैर्यादित्थमभाषत

iti tenoditāṃ vāṇīmākarṇyātīva lajjitā | kṣaṇaṃ cāśrumukhī bhūtvā dhairyāditthamabhāṣata

اس کی کہی ہوئی باتیں سن کر وہ نہایت شرمندہ ہوئی۔ ایک لمحہ اس کا چہرہ آنسوؤں سے بھر گیا، پھر حوصلہ باندھ کر اس طرح بولی۔

itithus
iti:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः
tenaby him
tena:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचनम्; सर्वनाम
uditāmuttered, spoken
uditām:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootudita (प्रातिपदिक; √vad/√ud? here √vad with ud-? actually udita = ‘uttered’ from √vad/√vac in usage)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्; विशेषणम् (वाणीम्)
vāṇīmspeech, words
vāṇīm:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvāṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्
ākarṇyahaving heard
ākarṇya:
Kriyāviśeṣaṇa (पूर्वकालिक क्रिया)
TypeVerb
Rootkarṇa (प्रातिपदिक) + ā-√kṛ?; idiomatically ākarṇya from ā-√karṇ (धातु-प्रयोगः ‘to hear’)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); आकार्ण्य = ‘having heard’
atīvavery, exceedingly
atīva:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootatīva (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषणम् (intensifier)
lajjitāashamed
lajjitā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootlajjita (प्रातिपदिक; √lajj क्त)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्; विशेषणम् (सा)
kṣaṇamfor a moment
kṣaṇam:
Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्; कालाधिकरणार्थे (accusative of duration)
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
aśru-mukhītear-faced, with tears on her face
aśru-mukhī:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootaśru (प्रातिपदिक) + mukhī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्; कर्मधारयः (अश्रुभिः मुखं यस्याः/अश्रुमुखी)
bhūtvāhaving become
bhūtvā:
Kriyāviśeṣaṇa (पूर्वकालिक क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); भूत्वा = ‘having become’
dhairyātfrom courage / due to composure
dhairyāt:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootdhairya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचनम्; हेत्वर्थे (ablative of cause)
itthamthus, in this way
ittham:
Kriyāviśeṣaṇa (Manner)
TypeIndeclinable
Rootittham (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb)
abhāṣatashe spoke
abhāṣata:
Kriyā (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhāṣ (धातु) + abhi- (उपसर्ग)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्

Narrator (speaker not specified in snippet)

Scene: A woman lowers her head, eyes brimming with tears; after a brief pause she straightens, signaling regained courage to speak the truth.

FAQs

It portrays truthful disclosure as a dharmic act—courage is needed to speak rightly after confusion or social fear.

No tīrtha is named in this verse.

None; it is a narrative transition into her explanation.