Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 40

तस्यां रात्र्यां व्यतीतायां स मुनिर्लब्धलोचनः । तस्याः पित्रोश्च तत्सर्वं रहस्याचष्ट धर्मवित्

tasyāṃ rātryāṃ vyatītāyāṃ sa munirlabdhalocanaḥ | tasyāḥ pitrośca tatsarvaṃ rahasyācaṣṭa dharmavit

جب وہ رات گزر گئی تو اس مُنی کی بینائی لوٹ آئی؛ اور وہ دھرم کا جاننے والا تھا، اس نے اس کے والدین کو یہ سارا بھید رازدارانہ طور پر بیان کیا۔

तस्याम्in that
तस्याम्:
Adhikarana (Location/Time locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
रात्र्याम्night
रात्र्याम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
व्यतीतायाम्when (it) had passed
व्यतीतायाम्:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeVerb
Rootवि + अति + इ (धातु) + क्त (क्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
लब्ध-लोचनःone who had regained sight
लब्ध-लोचनः:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootलब्ध (लभ् धातु + क्त) + लोचन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहिः (लब्धे लोचने यस्य सः)
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
पित्रोःof (her) parents
पित्रोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
तत्that
तत्:
Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम्
सर्वम्all
सर्वम्:
Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम्
रहस्यात्secretly; in confidence
रहस्यात्:
Apadana (Ablative/Source/अपादान)
TypeNoun
Rootरहस्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; हेतौ/कारणे (from secrecy, secretly)
अचष्टtold; related
अचष्ट:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootचक्ष् (धातु)
Formलुङ् (Aorist), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
धर्म-वित्knower of dharma
धर्म-वित्:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + विद् (धातु/प्रातिपदिक-रूप ‘वित्’)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (धर्मं वेत्ति इति)

Sūta (contextual continuation)

Listener: (implied) Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages

Scene: At dawn after the night, the sage opens his eyes—sight restored—then speaks privately to the girl’s parents, conveying the hidden divine cause.

M
Muni (sage)
Ś
Śāradā (implied)
P
Parents of the girl

FAQs

Dharma includes discretion: sensitive truths should be conveyed responsibly to protect virtue and social order.

No specific sacred place is named in this verse.

None; the focus is on ethical communication and dharmic guidance.