Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 38

Devanagari script

सूत उवाच । इत्युक्त्वा त्रिजगन्माता दत्त्वा तस्यै मनोरथम् । तयोः संपश्यतोरेव क्षणेनादर्शनं गता

Transliteration

sūta uvāca | ityuktvā trijaganmātā dattvā tasyai manoratham | tayoḥ saṃpaśyatoreva kṣaṇenādarśanaṃ gatā

Translation

سوتا نے کہا: یوں فرما کر تینوں جہانوں کی ماں نے اسے اس کی مراد کا ور بخشا؛ اور وہ دونوں دیکھتے ہی دیکھتے وہ ایک ہی لمحے میں نظروں سے اوجھل ہو گئی۔

Word by Word

• सूतः: Sūta (the narrator)
• सूतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: sūta (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: iti (अव्यय)
• Form: उद्धरणसूचक-अव्यय (quotative particle)

• उक्त्वा: having said
• उक्त्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) + क्त्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund)

• त्रिजगत्-माता: the mother of the three worlds
• त्रिजगत्-माता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + जगत् (प्रातिपदिक) + माता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (त्रिजगतः माता)

• दत्त्वा: having given
• दत्त्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) + क्त्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund)

• तस्यै: to her
• तस्यै: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन

• मनोरथम्: the desired wish/boon
• मनोरथम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मनोरथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• तयोः: of the two (of them)
• तयोः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्विवचनार्थे षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन-रूप (dual genitive)

• सम्-पश्यतोः: while the two were watching
• सम्-पश्यतोः: Sambandha (Genitive absolute member/सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: सम् + पश्य् (धातु)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन; परस्मैपद-प्रयोग

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: eva (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• क्षणेन: in a moment
• क्षणेन: Karana (Instrument/Means; here time-measure)
• Type: Noun
• Root: क्षण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• अदर्शनम्: disappearance; invisibility
• अदर्शनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अदर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• गता: went; became (disappeared)
• गता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + क्त (क्त-प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्तरि प्रयोगः

Speaker

Sūta

Skanda Dialogue

Listener: (implied) Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages

Visual Art Cues

Scene: A radiant Devī (Trijaganmātā) completes her boon-giving gesture; the devotees watch as her form dissolves into light in a single instant.

Characters & Entities

• Sūta
• Trijaganmātā (Pārvatī/Gaurī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace may appear suddenly, fulfill a sincere wish, and then withdraw—teaching reverence and steadiness of faith beyond visible forms.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it functions as a narrative moment within Brahmottarakhaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse centers on darśana, boon, and divine disappearance.