Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 33

Devanagari script

अतो लोकहितं गुह्यं भुक्तिमुक्त्योश्च साधनम् । धर्मं विज्ञातुमिच्छामि त्वत्प्रसादान्महेश्वर

Transliteration

ato lokahitaṃ guhyaṃ bhuktimuktyośca sādhanam | dharmaṃ vijñātumicchāmi tvatprasādānmaheśvara

Translation

پس اے مہیشور! آپ کے فضل سے میں اُس پوشیدہ دھرم کو جاننا چاہتا ہوں جو عالم کے لیے نفع بخش ہے اور بھوگ اور مکتی دونوں کا وسیلہ ہے۔

Word by Word

• अतः: therefore
• अतः: Sambandha (Logical connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अतः (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपात/अवधारणार्थ), अर्थः—‘अतः/तस्मात्’ (therefore)

• लोकहितम्: the welfare of the world / world-benefit
• लोकहितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक) + हित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (लोकस्य हितम्)

• गुह्यम्: secret, confidential
• गुह्यम्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गुह्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (लोकहितम् इति पदस्य)

• भुक्तिमुक्त्योः: of enjoyment and liberation
• भुक्तिमुक्त्योः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: भुक्ति (प्रातिपदिक) + मुक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (भुक्तिः च मुक्तिः च)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चयबोधक-संयोजक)

• साधनम्: means, instrument
• साधनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: साधन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; (लोकहितं गुह्यं ... साधनम्) इति कर्मपदसमूहः

• धर्मम्: dharma, religious duty
• धर्मम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• विज्ञातुम्: to know
• विज्ञातुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: वि + ज्ञा (धातु) → विज्ञातुम् (तुमुन्)
• Form: कृदन्त (तुमुनन्त/infinitive), अर्थः—‘to know/understand’

• इच्छामि: I wish/desire
• इच्छामि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: इष् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदम्

• त्वत्प्रसादात्: from your grace
• त्वत्प्रसादात्: Apadana (Source/Cause/अपादान)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (त्वत्-प्रसादः)

• महेश्वर: O Maheshvara (Great Lord)
• महेश्वर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

Speaker

Sanatkumāra

Visual Art Cues

Scene: A serene teaching setting: a youthful sage (Sanatkumara) or seeker with folded hands requests the ‘guhya dharma’ from Maheshvara/Rudra, who sits in calm majesty, suggesting initiation into a secret observance.

Characters & Entities

• Sanatkumāra
• Maheśvara (Śiva)
• Bhukti
• Mukti
• Dharma

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The highest dharma harmonizes loka-hita (world welfare) with bhukti (well-being) and mukti (liberation).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is specified in this verse; it introduces a ‘secret’ Śaiva dharma.

What ritualistic prescription is mentioned?

None yet; the request sets up the revelation of a specific Śaiva mark/practice in the next verse.