Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 23
Devanagari script
बिभ्राणं कुंडलयुगं नीलरत्नमहाहनुम् । नीलग्रीवं महाबाहुं नागहारविराजितम्
Transliteration
bibhrāṇaṃ kuṃḍalayugaṃ nīlaratnamahāhanum | nīlagrīvaṃ mahābāhuṃ nāgahāravirājitam
Translation
وہ جوڑے والے کُنڈل پہنے ہوئے تھا؛ نیلے جواہروں جیسے عظیم رخساروں والا، نیل کنٹھ، عظیم بازوؤں والا اور ناگ ہار سے درخشاں تھا۔
Word by Word
bibhrāṇambearing, wearing
bibhrāṇam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhṛ (धातु) → bibhrāṇa (कृदन्त, शतृ-प्रत्यय)
Formकृदन्त (शतृ/वर्तमानकृदन्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; adjectival participle ‘bearing’
kuṇḍala-yugama pair of earrings
kuṇḍala-yugam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkuṇḍala (प्रातिपदिक) + yuga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कुण्डलयोः युगम्)
nīla-ratna-mahā-hanumhaving a great jaw like a blue gem
nīla-ratna-mahā-hanum:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootnīla (प्रातिपदिक) + ratna (प्रातिपदिक) + mahā (उपसर्गवत्/प्रातिपदिक) + hanu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-कर्मधारयः (नीलरत्नवत् महती हनुः यस्य)
nīla-grīvamblue-necked
nīla-grīvam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootnīla (प्रातिपदिक) + grīvā (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (नीला ग्रीवा यस्य)
mahā-bāhummighty-armed
mahā-bāhum:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + bāhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महान्तौ बाहू यस्य)
nāga-hāra-virājitamadorned with serpent-garlands
nāga-hāra-virājitam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootnāga (प्रातिपदिक) + hāra (प्रातिपदिक) + virājita (कृदन्त, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-कृदन्त ‘adorned’; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषभावः (नागहारैः विराजितम्)
Speaker
Narrator (contextual Purāṇic narrator; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in Brāhma Khaṇḍa framing)
Visual Art Cues
Scene: A frontal, temple-icon Śiva: blue-throated, broad-armed, wearing twin kuṇḍalas; cheeks/face gleam like deep-blue gems; a serpent-garland rests across the chest, radiating cool, lapis-like light.
Characters & Entities
N
Nīlagrīva (Śiva/Neelkantha)N
Nāgahāra (serpent garland)Ś
ŚivaFAQs
Śiva’s ‘blue throat’ recalls the protection of the worlds; his ornaments signify fearless mastery over poison and death.
No explicit tīrtha is named in this verse.
None mentioned.