Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 61

शम्भो शशांककृतशेखर शांतमूर्ते गौरीश गोपतिनिशापहुताशनेत्र । गंगाधरांधकविदारण पुण्यकीर्ते भूतेश भूधरनिवास सदा नमस्ते

śambho śaśāṃkakṛtaśekhara śāṃtamūrte gaurīśa gopatiniśāpahutāśanetra | gaṃgādharāṃdhakavidāraṇa puṇyakīrte bhūteśa bhūdharanivāsa sadā namaste

اے شمبھو! جس کے سر پر چاند کا تاج ہے، اے سراپا سکون؛ اے گوری ش! جس کی آنکھیں سورج، چاند اور آگ ہیں۔ اے گنگا دھر، اے اندھک کو چیرنے والے، پاکیزہ شہرت والے؛ اے بھوتیش، پہاڑوں پر بسنے والے—ہمیشہ تجھے نمسکار۔

शम्भोO Śambhu
शम्भो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
शशांककृतशेखरO one whose crest is made of the moon
शशांककृतशेखर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशशाङ्क + कृत + शेखर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष-समास (शशाङ्केन कृतः शेखरः यस्य) — बहुव्रीह्यर्थे स्तुत्युपाधि
शांतमूर्तेO peaceful-formed one
शांतमूर्ते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशान्त + मूर्ति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारय-समास (शान्ता मूर्तिः)
गौरीशO lord of Gaurī
गौरीश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootगौरी + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष-समास (गौर्याः ईशः)
गोपतिO lord of cattle
गोपति:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootगो + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष-समास (गवां पतिः)
निशापहुताशनेत्रO one whose eyes are the moon and fire
निशापहुताशनेत्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनिशा + अपहुताश + नेत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष-समास (निशायाः अपहुताशः = चन्द्रः; तस्य नेत्रे यस्य) — बहुव्रीह्यर्थे
गंगाधरO bearer of the Gaṅgā
गंगाधर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootगङ्गा + धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष-समास (गङ्गां धरति इति)
अंधकविदारणO destroyer of Andhaka
अंधकविदारण:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअन्धक + विदारण (प्रातिपदिक; √दॄ/दर्)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष-समास (अन्धकस्य विदारणम्/अन्धकं विदारयति इति)
पुण्यकीर्तेO of holy fame
पुण्यकीर्ते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुण्य + कीर्ति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारय-समास (पुण्या कीर्तिः)
भूतेशO lord of beings
भूतेश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभूत + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष-समास (भूतानाम् ईशः)
भूधरनिवासO dweller on the mountain
भूधरनिवास:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभूधर + निवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष-समास (भूधरे निवासः/भूधरस्य निवासः)
सदाalways
सदा:
Kriya-Visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण (adverb of time)
नमःsalutation
नमः:
Prayojaka/Discourse (Salutation)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नमस्कारार्थक-निपात
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (enclitic)

King (Rājā) praising Śiva (implicit)

Tirtha: Kailāsa (implied) / Gaṅgā (implied)

Type: peak

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya ṛṣis

Scene: Śiva as Śāntamūrti seated on a mountain ledge, crescent moon in his hair, Gaṅgā flowing from his matted locks; three eyes subtly indicated as sun, moon, and fire; a subdued Andhaka demon motif beneath, signifying conquered darkness; Pārvatī nearby as Gaurīśa context.

Ś
Śiva
Ś
Śambhu
P
Pārvatī (Gaurī)
G
Gaṅgā
A
Andhaka
S
Sun
M
Moon
F
Fire

FAQs

Remembering Śiva’s sacred marks and deeds (Gaṅgādhara, Andhaka-slayer, three-eyed) deepens devotion and reverence.

No single tīrtha is named; the verse evokes sacred geography indirectly through Gaṅgā and mountain-dwelling (Himālaya/Kailāsa imagery).

No explicit rite; the verse functions as a stotra for daily salutation (sadā namas te).