Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 9
Devanagari script
दशार्णराजं युध्यंतं दृष्ट्वा युद्धे सुदुःसहम् । तमेव तरसा वव्रुः सर्वे मागधसैनिकाः
Transliteration
daśārṇarājaṃ yudhyaṃtaṃ dṛṣṭvā yuddhe suduḥsaham | tameva tarasā vavruḥ sarve māgadhasainikāḥ
Translation
دشارن کے راجہ کو جنگ میں لڑتے دیکھ کر—جو میدانِ کارزار میں نہایت ناقابلِ برداشت تھا—تمام ماغدھ سپاہی زور کے ساتھ صرف اسی پر ٹوٹ پڑے۔
Word by Word
दशार्णराजम्the king of Daśārṇa
दशार्णराजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdaśārṇa + rāja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः (तत्पुरुष): दशार्णानां राजा
युध्यन्तम्fighting
युध्यन्तम्:
Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeVerb
Root√yudh (धातु)
Formशतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (दशार्णराजम्)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootyuddha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
सुदुःसहम्very hard to withstand
सुदुःसहम्:
Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu + duḥsaha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (दशार्णराजम्); समासः (कर्मधारय/उपपद): सु-दुःसह = अत्यन्तं दुःसह
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
एवindeed/only
एव:
Sambandha-bodhaka (Emphatic particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (निपात/particle; emphasis)
तरसाwith force/impetuosity
तरसा:
Karaṇa (Instrument/means/करण)
TypeNoun
Roottaras (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (तरस्), तृतीया (3rd/करण), एकवचन; भाववाचक—बल/वेग
वव्रुःsurrounded/covered
वव्रुः:
Kriyā (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vṛ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद; अर्थः ‘आववृ/आवृत्’—to cover/surround
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; विशेषण (मागधसैनिकाः)
मागधसैनिकाःMagadhan soldiers
मागधसैनिकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmāgadha + sainika (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; समासः (तत्पुरुष): मागधानां सैनिकाः
Speaker
Sūta (continued narration)
Visual Art Cues
Scene: Magadhan soldiers surge toward the Daśārṇa king in a tightening ring; spears and shields converge; the king stands firm, bow raised, chariot poised amid encirclement.
Characters & Entities
D
Daśārṇarāja (Vajrabāhu)M
Magadha (soldiers)FAQs
Dharma often concentrates its tests on leadership; steadfastness under overwhelming pressure is a hallmark of righteous kingship.
None; the verse continues a battlefield narrative rather than a sthala-māhātmya.
None.