Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 58
Devanagari script
इत्युक्त्वा नृपमामंत्र्य भद्रायुर्नृपनंदनः । आजगाम स्वभवनं मात्रे सर्वं न्यवेदयत्
Transliteration
ityuktvā nṛpamāmaṃtrya bhadrāyurnṛpanaṃdanaḥ | ājagāma svabhavanaṃ mātre sarvaṃ nyavedayat
Translation
یوں کہہ کر اور بادشاہ سے رخصت لے کر، بھدرایو—شہزادہ—اپنے گھر آیا اور اپنی ماں کے حضور سب کچھ عرض کر دیا۔
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्त्यर्थक/उद्धरणसूचक
उक्त्वाhaving spoken
उक्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया/Anterior action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund); ‘having said’
नृपम्the king
नृपम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
आमंत्र्यhaving addressed (and taken leave of)
आमंत्र्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया/Anterior action)
TypeVerb
Rootआ + मन्त्र् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययार्थे ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund); ‘having addressed/taken leave’
भद्रायुःBhadrāyu
भद्रायुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभद्रायु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम
नृप-नन्दनःthe king’s son
नृप-नन्दनः:
Karta (कर्ता/Subject apposition)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक) + नन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (king’s son)
आजगामcame/returned
आजगाम:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
स्व-भवनम्his own house
स्व-भवनम्:
Karma (कर्म/Object/Goal)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + भवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (‘own’ + house)
मात्रेto (his) mother
मात्रे:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
न्यवेदयत्reported/informed
न्यवेदयत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootनि + विद् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्; causative sense in usage ‘to report’ (निवेदयति)
Speaker
Sūta (narration continuing implicitly)
Visual Art Cues
Scene: Bhadrāyu respectfully takes leave of the king and returns to his house; he narrates the entire matter to his mother in a private domestic space.
Characters & Entities
B
BhadrāyuN
nṛpaM
mātṛFAQs
Respectful conduct—taking leave properly and informing elders—reflects dharmic discipline and family duty.
None; it describes movement within the story (to one’s home).
None.