Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 45

इत्याश्चर्ययुतैर्हृष्टैः प्रशंसद्भिः परस्परम् । पृष्टोऽमात्यजनेनासावात्मानं प्राह तत्त्वतः

ityāścaryayutairhṛṣṭaiḥ praśaṃsadbhiḥ parasparam | pṛṣṭo'mātyajanenāsāvātmānaṃ prāha tattvataḥ

یوں تعجب اور مسرت سے بھر کر، ایک دوسرے کی ستائش کرتے ہوئے وزیروں نے اس سے پوچھا؛ تب اس نے اپنے بارے میں حقیقت کے مطابق سچ بیان کیا۔

itithus
iti:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative particle/‘thus’)
āścarya-yutaiḥwith wonder, endowed with amazement
āścarya-yutaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootāścarya (प्रातिपदिक) + yuta (कृदन्त; √yuj (धातु) ‘युक्त’)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (करण) बहुवचनम्; ‘आश्चर्येण युत’ इति विशेषणम् (instrumental plural, qualifying persons)
hṛṣṭaiḥdelighted
hṛṣṭaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Roothṛṣṭa (कृदन्त; √hṛṣ (धातु) ‘हृष्’)
Formपुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्; भूतकृदन्त (past participle) ‘हृष्ट’
praśaṃsadbhiḥpraising
praśaṃsadbhiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootpraśaṃsat (कृदन्त; √śaṃs (धातु) ‘प्रशंस्’)
Formपुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्; वर्तमानकृदन्त (present active participle) ‘प्रशंसद्’
parasparammutually, each other
parasparam:
Adhikarana (Adverbial/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootparaspara (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; परस्परम् (reciprocal adverb)
pṛṣṭaḥ(he) having been asked
pṛṣṭaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootpṛṣṭa (कृदन्त; √prach (धातु) ‘पृच्छ्’)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; भूतकृदन्त (past passive participle) ‘पृष्ट’
amātya-janenaby the ministers’ people (by the ministers)
amātya-janena:
Kartr (Agent of passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootamātya (प्रातिपदिक) + jana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे तृतीया एकवचनम्; ‘अमात्यानां जनः’ इति (by the group of ministers)
asauthat man, he
asau:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasau (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; सर्वनाम (demonstrative pronoun)
ātmānamhimself
ātmānam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; कर्म (object)
prāhasaid, spoke
prāha:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ah (धातु) ‘अह्/ब्रू’
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
tattvataḥtruly, in accordance with reality
tattvataḥ:
Adhikarana (Adverbial/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottattvatas (अव्यय; तत्त्व + तस्)
Formअव्यय; तत्त्वतः (adverb: ‘in truth/accurately’)

Narrator (context not specified in snippet)

Scene: A courtly assembly: ministers, faces bright with astonishment, clustered around a radiant figure who begins to narrate his true identity; gestures of mutual praise and attentive listening.

A
Amātya (ministers)

FAQs

Dharma is clarified through truthful speech; wonder should culminate in inquiry and right understanding.

No tīrtha is mentioned in this verse.

None; the focus is on inquiry and truthful disclosure.