Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 29

Devanagari script

येये पश्यंति तं खड्गं प्रस्फुरंतं रणांगणे । ते सर्वे निधनं जग्मुर्वज्रं प्राप्येव कीटकः

Transliteration

yeye paśyaṃti taṃ khaḍgaṃ prasphuraṃtaṃ raṇāṃgaṇe | te sarve nidhanaṃ jagmurvajraṃ prāpyeva kīṭakaḥ

Translation

جو کوئی میدانِ جنگ میں اس چمکتی تلوار کو دیکھتا، وہ سب کے سب موت کو پہنچ جاتے—جیسے کیڑے بجلی کے کڑکے سے ہلاک ہو جائیں۔

Word by Word

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative pronoun)

• ये: (whoever)
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; पुनरुक्ति (emphatic repetition)

• पश्यन्ति: see
• पश्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान/present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद

• तम्: that (him/it)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम

• खड्गम्: sword
• खड्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: खड्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्रस्फुरन्तम्: flashing / quivering
• प्रस्फुरन्तम्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र + स्फुर् (धातु)
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ/Present active participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (खड्गम्)

• रणाङ्गणे: on the battlefield
• रणाङ्गणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रण (प्रातिपदिक) + अङ्गण (प्रातिपदिक)
• Form: सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; तत्पुरुष (रणस्य अङ्गणम्)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सर्वनाम

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (ते)

• निधनम्: death / destruction
• निधनम्: Gati/Karma (Goal as object/गत्यर्थकर्म)
• Type: Noun
• Root: निधन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• जग्मुः: went / reached
• जग्मुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद

• वज्रम्: thunderbolt
• वज्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वज्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्राप्य: having obtained / on being struck by
• प्राप्य: Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund)

• इव: as if / like
• इव: Sambandha (Comparison marker/उपमान-सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: अव्यय (उपमा)

• कीटकः: an insect
• कीटकः: Upamana (Standard of comparison/उपमान)
• Type: Noun
• Root: कीटक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator; likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Visual Art Cues

Scene: The sword flashes repeatedly; each flash corresponds to warriors collapsing. The simile is visualized by tiny insect-like figures near a stylized thunderbolt motif in the sky, implying instantaneous, unavoidable death.

Characters & Entities

• Khaḍga (sword)
• Vajra (thunderbolt)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Adharma collapses when confronted by overwhelming dharmic force; moral order ultimately prevails.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is specified; the verse is martial and metaphorical rather than geographical.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.