Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Brahmottara Khanda›Adhyaya 13›Shloka 25
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 25

Devanagari script

तत्रैकं रथिनं हत्वा ससूतं नृपनंदनः । तमेव रथमास्थाय वैश्यनंदनसारथिः । विचचार रणे धीरः सिंहो मृगकुलं यथा

Transliteration

tatraikaṃ rathinaṃ hatvā sasūtaṃ nṛpanaṃdanaḥ | tameva rathamāsthāya vaiśyanaṃdanasārathiḥ | vicacāra raṇe dhīraḥ siṃho mṛgakulaṃ yathā

Translation

وہاں راجہ کے فرزند نے رتھی کو اس کے سارَتھی سمیت قتل کیا، پھر اسی رتھ پر سوار ہوا اور ویشیہ کے فرزند نے سارَتھی بن کر اسے ہانکا۔ وہ دھیرج والا یودھا میدانِ جنگ میں یوں گھوما جیسے ہرنوں کے ریوڑ میں شیر۔

Word by Word
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (स्थानवाचक अव्यय/adverb of place)
एकम्one
एकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (qualifier)
रथिनम्a charioteer / one in a chariot
रथिनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरथिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
हत्वाhaving slain
हत्वा:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having done)
ससूतम्together with the charioteer
ससूतम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootस + सूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; अव्ययीभाव-समास (with the charioteer)
नृपनन्दनःthe king’s son
नृपनन्दनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक) + नन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (नृपस्य नन्दनः)
तम्that (him)
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
एवindeed / just
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (निश्चय/अवधारण particle)
रथम्chariot
रथम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
आस्थायhaving mounted
आस्थाय:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootआ + स्था (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
वैश्यनन्दनसारथिःthe charioteer of the merchant’s son
वैश्यनन्दनसारथिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवैश्य (प्रातिपदिक) + नन्दन (प्रातिपदिक) + सारथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वैश्यस्य नन्दनस्य सारथिः)
विचचारroamed / moved about
विचचार:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + चर् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
रणेin battle
रणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
धीरःsteadfast / brave
धीरः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootधीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण
सिंहःa lion
सिंहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसिंह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
मृगकुलम्a herd/group of deer
मृगकुलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक) + कुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मृगाणां कुलम्)
यथाas / like
यथा:
Sambandha (Comparison marker/उपमान-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय (उपमा/तुलना—comparative particle)
Speaker

Narrator (Purāṇic narrator; likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Visual Art Cues

Scene: A prince stands on a captured chariot; the fallen rathin and sūta lie nearby. A merchant’s son holds the reins, guiding the chariot through a chaotic battlefield. The prince’s posture is calm yet predatory, like a lion moving among scattered deer-like foes.

Characters & Entities
N
Nṛpanandana (king’s son)
V
Vaiśyanandana (merchant’s son)

FAQs

Dharma values competence and courage in crisis—support across social roles can uphold righteous protection of the realm.

No tīrtha is mentioned; this is a narrative verse highlighting valor and order.

None.

←Previous Verse
Next Verse→