Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 2
Devanagari script
स वै हेमरथो नाम बाहुशाली रणोत्कटः । बलेन महतावृत्य दशार्णं न्यरुधद्बली
Transliteration
sa vai hemaratho nāma bāhuśālī raṇotkaṭaḥ | balena mahatāvṛtya daśārṇaṃ nyarudhadbalī
Translation
وہ بادشاہ ہیم رتھ نام کا تھا—بازوؤں میں زور والا اور جنگ میں نہایت سخت۔ اس نے بڑی فوج کے ساتھ دشارن کو گھیر لیا اور اپنی قوت سے اسے محاصرے میں لے لیا۔
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक-निपात (emphatic particle)
हेमरथःHemaratha (proper name)
हेमरथः:
Karta (Apposition/कर्ता-समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootहेम + रथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; नामधेयम्
नामby name
नाम:
Sambandha (Naming particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामनिर्देशक (as named)
बाहुशालीstrong-armed
बाहुशाली:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबाहु + शालिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; विशेषणम् (of सः)
रणोत्कटःfierce in battle
रणोत्कटः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरण + उत्कट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; विशेषणम्
बलेनby force
बलेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन (Instrumental singular)
महतāgreat
महतā:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन (Instrumental singular); विशेषणम् (of बलेन)
आवृत्यhaving surrounded
आवृत्य:
Kriya (Non-finite verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√वृ (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/Absolutive); पूर्वकालिक क्रिया (having surrounded)
दशार्णम्Daśārṇa (country)
दशार्णम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदशार्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन (Accusative singular)
न्यरुधत्besieged/blocked
न्यरुधत्:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-√रुध् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
बलीmighty
बली:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; विशेषणम् (of सः)
Speaker
Sūta (continued narration)
Skanda Dialogue
Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages (implied)
Visual Art Cues
Scene: Hemaratha’s vast army encircles Daśārṇa: banners, chariots, elephants, and infantry forming a tightening ring around city walls.
Characters & Entities
H
HemarathaD
DaśārṇaFAQs
Power used for domination brings suffering; dharma tests rulers through conflict, demanding restraint and responsibility.
None; the verse describes a military blockade of the region of Daśārṇa.
None.