Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 35

Devanagari script

पुनश्च भस्म संमंत्र्य तदंगं सर्वतोऽस्पृशत् । गजानां षट्सहस्रस्य द्विगुणं च बलं ददौ

Transliteration

punaśca bhasma saṃmaṃtrya tadaṃgaṃ sarvato'spṛśat | gajānāṃ ṣaṭsahasrasya dviguṇaṃ ca balaṃ dadau

Translation

پھر اس نے بھسم کو منتر سے سنسکار کر کے اس کے جسم کو ہر طرف چھوا، اور اسے چھ ہزار ہاتھیوں کی قوت سے بھی دوگنی طاقت عطا کی۔

Word by Word

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (again)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• भस्म: sacred ash
• भस्म: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भस्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd case), एकवचन

• संमन्त्र्य: having consecrated/enchanted
• संमन्त्र्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्+मन्त्र् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund)

• तद्-अङ्गम्: his body/limbs
• तद्-अङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम-विशेषणपूर्वक (that body/limb)

• सर्वतः: everywhere, all around
• सर्वतः: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (on all sides)

• अस्पृशत्: touched/smeared
• अस्पृशत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्पृश् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• गजानाम्: of elephants
• गजानाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी (6th case, Genitive), बहुवचन

• षट्सहस्रस्य: of six thousand
• षट्सहस्रस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: षट् (संख्या) + सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी, एकवचन; द्विगु-समासः (षट् सहस्राणि)

• द्विगुणम्: double
• द्विगुणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: द्वि (संख्या) + गुण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः; विशेषणम् (बलस्य)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• बलम्: strength
• बलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: बल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन

• ददौ: gave/bestowed
• ददौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लिट् (Perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Speaker

Sūta (narrator, continuing the account)

Visual Art Cues

Scene: The yogī consecrates ash with mantra, then touches the prince’s limbs; ash glows subtly; the prince’s posture straightens as immense elephant-like strength is infused.

Characters & Entities

• bhasma
• mantra
• Ṛṣabha
• rājaputra
• gaja (elephants)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Consecrated bhasma is depicted as a Śaiva medium of divine empowerment when applied with mantra.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific site is named; the emphasis is on ritual power of bhasma within Śaiva practice.

What ritualistic prescription is mentioned?

Mantra-charged bhasma and its application by touch over the body (bhasma-dhāraṇa / bhasma-lepana).