Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 34

Devanagari script

सूत उवाच । इत्युक्त्वा ऋषभो योगी तस्मै पार्थिवसूनवे । ददौ शंखं महारावं खड्गं चारिनिषूदनम्

Transliteration

sūta uvāca | ityuktvā ṛṣabho yogī tasmai pārthivasūnave | dadau śaṃkhaṃ mahārāvaṃ khaḍgaṃ cāriniṣūdanam

Translation

سوت نے کہا: یوں کہہ کر یوگی رِشبھ نے اس بادشاہ کے بیٹے کو ایک بلند گرجنے والا شنکھ اور میدانِ جنگ میں دشمنوں کو نیست و نابود کرنے والی تلوار عطا کی۔

Word by Word

• सूतः: Sūta
• सूतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect); प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरण-समाप्तिसूचक (quotative)

• उक्त्वा: having said
• उक्त्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: वच् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund)

• ऋषभः: Ṛṣabha
• ऋषभः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋषभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• योगी: the yogi
• योगी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: योगिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ऋषभस्य विशेषणरूपेण (appositional)

• तस्मै: to him
• तस्मै: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; चतुर्थी (4th case, Dative), एकवचन

• पार्थिवसूनवे: to the king’s son
• पार्थिवसूनवे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: पार्थिव (प्रातिपदिक) + सूनु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पार्थिवस्य सूनुः)

• ददौ: gave
• ददौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लिट् (Perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• शङ्खम्: conch
• शङ्खम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शङ्ख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन

• महारावम्: loud-roaring
• महारावम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: महा (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + राव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (महान् रावः यस्य) विशेषणम् (शङ्खस्य)

• खड्गम्: sword
• खड्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: खड्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन

• चारिनिषूदनम्: slayer of foes/roamers
• चारिनिषूदनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: चारिन् (प्रातिपदिक) + निषूदन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (चारिणां निषूदनः) विशेषणम् (खड्गस्य)

Speaker

Sūta (narrator)

Visual Art Cues

Scene: Sūta narrates as Ṛṣabha-yogī ceremonially hands a roaring conch and a battle-sword to the prince; the conch seems to vibrate with sound, the sword gleams with mantra-fire.

Characters & Entities

• Sūta
• Ṛṣabha
• rājaputra (prince)
• śaṅkha (conch)
• khaḍga (sword)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic dharma often frames righteous power as a gift granted by a realized sage for protection of order and justice.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No named tīrtha appears in this verse; it narrates the bestowal of divine implements.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse records dāna-like bestowal of sacred objects by a yogī.