Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 25

Devanagari script

क्षात्रधर्मरतोऽपि त्वं वृथा हिंसां परित्यज । शुष्कवैरं वृथालापं परनिदां च वर्जय

Transliteration

kṣātradharmarato'pi tvaṃ vṛthā hiṃsāṃ parityaja | śuṣkavairaṃ vṛthālāpaṃ paranidāṃ ca varjaya

Translation

اگرچہ تم کشتریہ دھرم کے پابند ہو، پھر بھی بے مقصد تشدد چھوڑ دو۔ بے ثمر دشمنی، فضول گفتگو اور دوسروں کی عیب جوئی سے بچو۔

Word by Word

• क्षात्रधर्मरतः: devoted to the kṣatriya duty
• क्षात्रधर्मरतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: क्षात्रधर्म + रत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; षष्ठी-तत्पुरुष (क्षात्रधर्मे रतः)

• अपि: even though
• अपि: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: सम्भावन/अपवादार्थक-निपात (even/though)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुषार्थे (2nd person pronoun), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्ता

• वृथा: vainly
• वृथा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: वृथा (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: in vain/without cause)

• हिंसाम्: violence
• हिंसाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हिंसा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म

• परित्यज: abandon
• परित्यज: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: परि + त्यज् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• शुष्कवैरम्: fruitless enmity
• शुष्कवैरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शुष्क + वैर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म; कर्मधारय (शुष्कं वैरम्)

• वृथालापम्: vain talk
• वृथालापम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वृथा + आलाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म; कर्मधारय (वृथा आलापः)

• परनिदाम्: censure of others
• परनिदाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पर + निन्दा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म; षष्ठी-तत्पुरुष (परस्य निन्दा)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• वर्जय: avoid
• वर्जय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वर्ज् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Unspecified elder/teacher figure in Brahmottarakhaṇḍa (didactic instruction)

Visual Art Cues

Scene: A warrior lays down a raised weapon before an unarmed figure, choosing restraint; in the background, a council scene where harsh gossip is silenced and calm counsel prevails.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True strength is disciplined: force must not become cruelty, and speech must not become gossip or blame.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned; it is guidance on conduct, especially for a ruler/warrior.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it prescribes ethical restraint in violence, enmity, and speech.