Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 42
Devanagari script
हा ताततात हा पुत्र हा मम प्राणरक्षक । हा राजकुलपूर्णेन्दो हा ममानंदवर्धन
Transliteration
hā tātatāta hā putra hā mama prāṇarakṣaka | hā rājakulapūrṇendo hā mamānaṃdavardhana
Translation
“ہائے پیارے بچے، ہائے میرے بیٹے! ہائے میرے جان کے نگہبان! ہائے ہمارے شاہی خاندان کے بدرِ کامل! ہائے میرے سرور کو بڑھانے والے!”
Word by Word
हाalas! O!
हा:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootहा (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपातः (vocative interjection)
तातdear (father/child), dear one
तात:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
तातdear one
तात:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; पुनरुक्ति (repetition for lament)
हाalas!
हा:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootहा (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपातः
पुत्रson
पुत्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
हाalas!
हा:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootहा (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपातः
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-शब्दः; षष्ठी-विभक्तिः (6th/Genitive), एकवचनम्
प्राणरक्षकprotector of (my) life
प्राणरक्षक:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक) + रक्षक (प्रातिपदिक; √रक्ष्)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः—‘प्राणानां रक्षकः’
हाalas!
हा:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootहा (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपातः
राजकुलपूर्णेन्दोO full moon of the royal lineage
राजकुलपूर्णेन्दो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराज (प्रातिपदिक) + कुल (प्रातिपदिक) + पूर्ण (प्रातिपदिक) + इन्दु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—‘राजकुलस्य पूर्णेन्दुः’ (metaphor: full moon of the royal family)
हाalas!
हा:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootहा (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपातः
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-शब्दः; षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
आनन्दवर्धनO increaser of (my) joy
आनन्दवर्धन:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootआनन्द (प्रातिपदिक) + वर्धन (प्रातिपदिक; √वृध्)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः—‘आनन्दस्य वर्धनः’
Speaker
Rājñī (the queen, lamenting)
Visual Art Cues
Scene: Close-up of the queen with arms outstretched, mouth open in 'hā' cry; attendants behind in tears; a symbolic full moon above a palace silhouette to echo 'royal line’s full moon'.
Characters & Entities
R
rājñī (queen)P
putra (son)R
rāja-kula (royal dynasty)FAQs
Attachment brings intense sorrow at separation; Purāṇic narratives use such lament to turn the heart toward lasting refuge in dharma and the divine.
No tīrtha is referenced in this lament; it is a personal outcry within the storyline.
None.