Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 29

Devanagari script

भर्त्स्यमाना पिशाचैश्च वेतालैर्ब्रह्मराक्षसैः । महागुल्मेषु धावंती भिन्नपादा क्षुराश्मभिः

Transliteration

bhartsyamānā piśācaiśca vetālairbrahmarākṣasaiḥ | mahāgulmeṣu dhāvaṃtī bhinnapādā kṣurāśmabhiḥ

Translation

پِشچوں، ویتالوں اور برہمرکشسوں کی ایذا رسانی میں وہ گھنے جھاڑیوں میں دوڑتی رہی؛ استرے جیسے پتھروں سے اس کے پاؤں پھٹ کر زخمی ہو گئے۔

Word by Word

• भर्त्स्यमाना: being threatened
• भर्त्स्यमाना: Karma (Patient/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: भर्त्स् (धातु) → भर्त्स्यमान (कृदन्त, शानच्/मान)
• Form: वर्तमानकाले कर्मणि कृदन्त (मान-प्रत्यय); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; 'being threatened/abused'

• पिशाचैः: by piśācas (ghouls)
• पिशाचैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पिशाच (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया; बहुवचन

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)

• वेतालैः: by vetālas
• वेतालैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वेताल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया; बहुवचन

• ब्रह्मराक्षसैः: by brahmarākṣasas
• ब्रह्मराक्षसैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्म + राक्षस (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया; बहुवचन; 'ब्रह्मणः राक्षसाः' (brahmarākṣasas)

• महागुल्मेषु: in great thickets
• महागुल्मेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महा + गुल्म (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी); बहुवचन; अधिकरण

• धावन्ती: running
• धावन्ती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: धाव् (धातु) → धावत् (कृदन्त, शतृ)
• Form: वर्तमानकाले कृदन्त (शतृ); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; क्रियाविशेषण-भावे/कर्तरि: 'running'

• भिन्नपादा: with wounded feet
• भिन्नपादा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: भिन्न + पाद (प्रातिपदिक; समास)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; 'भिन्नौ पादौ यस्याः' (feet cut/wounded)

• क्षुराश्मभिः: by razors and stones
• क्षुराश्मभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: क्षुर + अश्मन् (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया; बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व: 'क्षुराः च अश्मानः च' (razors and stones)

Speaker

Narrator (likely the Purāṇic storyteller; exact speaker not in snippet)

Visual Art Cues

Scene: घने गुल्मे धावन्ती स्त्री; पिशाच-वेताल-ब्रह्मराक्षसाः छायावत् अनुगच्छन्ति; क्षुराश्म-युक्त पथः, रक्त-चिह्नित पादाः।

Characters & Entities

• Piśāca
• Vetāla
• Brahma-rākṣasa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When dharma is violated, life can descend into fear and instability; endurance and turning toward righteous refuge are implied.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is referenced in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.