Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 14

Devanagari script

यः पुनः स्नापयेद्भक्त्या एकभक्तो जितेन्द्रियः । तस्यापि यत्फलं पार्थ वक्ष्ये तल्लेशतस्तव

Transliteration

yaḥ punaḥ snāpayedbhaktyā ekabhakto jitendriyaḥ | tasyāpi yatphalaṃ pārtha vakṣye talleśatastava

Translation

اور جو شخص بھکتی کے ساتھ، یکسو اور ضبطِ نفس والا ہو کر، پھر سے پرمیشور کو اشنان کرائے—اے پارتھ! اس کا پھل بھی میں تمہیں اختصار سے بتاؤں گا۔

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; relative pronoun

• पुनः: again/further
• पुनः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण (adverb)

• स्नापयेत्: should bathe (cause to bathe)
• स्नापयेत्: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: णिच् (causative) स्नापयति; विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘should cause to bathe/bathe (someone)’

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular

• एकभक्तः: single-minded devotee
• एकभक्तः: Karta (Subject qualifier/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: एक + भक्त (प्रातिपदिक)
• Form: समास: एकः भक्तः (कर्मधारय); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular

• जितेन्द्रियः: one who has conquered the senses
• जितेन्द्रियः: Karta (Subject qualifier/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: जित + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: समास: इन्द्रियाणि जितानि येन (उपपद-तत्पुरुष/बहुव्रीहिवत् प्रयोग); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular (‘of him’)

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात; also/even

• यत्: which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; relative pronoun ‘which’

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; Nominative/Accusative singular

• पार्थ: O Pārtha
• पार्थ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पार्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; Vocative singular

• वक्ष्ये: I will tell
• वक्ष्ये: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लृट् (Simple future), आत्मनेपद, उत्तमपुरुष, एकवचन; ‘I shall tell’

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular (‘that’)

• लेशतः: briefly/in part
• लेशतः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: लेश (प्रातिपदिक)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय; ‘in brief/partly’

• तव: for you/of you
• तव: Sampradana (Beneficiary/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular (‘for you/of you’)

Speaker

Vyāsa (to Pārtha/Arjuna)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-khaṇḍa (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pārtha (Arjuna)

Visual Art Cues

Scene: A self-controlled devotee performs abhiṣeka to a Śiva-liṅga on a stone yoni-pīṭha; streams of water/milk flow while the devotee holds a mālā; the atmosphere is austere and focused, with minimal distractions.

Characters & Entities

• Pārtha (Arjuna)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Single-pointed devotion and sense-control elevate ritual worship into a powerful spiritual discipline.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The fruits are taught within the Revā-kṣetra framework of the Narmadā region in the Revā Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śiva-abhiṣeka performed with bhakti, supported by ekāgratā (single-mindedness) and jitendriyatā (sense-restraint).