Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 5

Devanagari script

तत्तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि कथां पापप्रणाशिनीम् । आसीत्पुरा महादैत्यस्तालमेघ इति श्रुतः

Transliteration

tatte'haṃ sampravakṣyāmi kathāṃ pāpapraṇāśinīm | āsītpurā mahādaityastālamegha iti śrutaḥ

Translation

اب میں تمہیں وہ قصہ سناتا ہوں جو گناہوں کو مٹا دینے والا ہے۔ قدیم زمانے میں ‘تال میگھ’ نام کا ایک بڑا دانَو مشہور تھا۔

Word by Word

• तत्: that (matter)
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सम्प्रवक्ष्यामि: will fully tell
• सम्प्रवक्ष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: सम्+प्र

• कथाम्: story
• कथाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कथा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• पापप्रणाशिनीम्: destroying sins
• पापप्रणाशिनीम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाप-प्रणाशिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुष (पापस्य प्रणाशिनी)

• आसीत्: there was
• आसीत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• पुरा: formerly, once
• पुरा: Kriya-visheṣaṇa (Adverbial modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण (temporal adverb)

• महादैत्यः: a great demon
• महादैत्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महादैत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः कर्मधारय (महान् दैत्यः)

• तालमेघः: Tālamegha
• तालमेघः: Karta-samānādhikaraṇa (Apposition)
• Type: Noun
• Root: तालमेघ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (proper name)

• इति: thus, named
• इति: Sambandha (Quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इत्यादि-उद्धरणसूचक (quotative particle)

• श्रुतः: known, heard of
• श्रुतः: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: श्रुत (कृदन्त; श्रु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (past participle)

Speaker

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-related secret tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Yudhiṣṭhira

Visual Art Cues

Scene: Mārkaṇḍeya begins the tale; a shadowy, formidable dānava ‘Tāla-megha’ is introduced in the mind’s eye—storm-cloud imagery and towering palm-tree (tāla) associations.

Characters & Entities

• Mārkaṇḍeya
• Yudhiṣṭhira
• Tāla-megha (Daitya/Dānava)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Listening to sacred history (kathā-śravaṇa) is itself purifying and prepares the mind to grasp a tīrtha’s deeper greatness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The narrative is introduced to explain the glory of Cakratīrtha/Jalaśāyī on the Revā.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual is prescribed; it signals the merit of hearing a pāpa-destroying account.