Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

दानवानां वधं कृत्वा सुप्तस्तत्र जनार्दनः । चक्रं प्रक्षालितं तत्र देवदेवेन चक्रिणा । सुदर्शनं च निष्पापं रेवाजलसमाश्रयात्

dānavānāṃ vadhaṃ kṛtvā suptastatra janārdanaḥ | cakraṃ prakṣālitaṃ tatra devadevena cakriṇā | sudarśanaṃ ca niṣpāpaṃ revājalasamāśrayāt

دانووں کو مارنے کے بعد، جناردن وہاں سو گئے۔ وہاں دیوتاؤں کے دیوتا، چکر دھاری نے اپنا چکر دھویا؛ اور ریوا کے پانی کی پناہ لے کر، سدرشن گناہوں سے پاک ہو گیا۔

दानवानाम्of the Dānavas (demons)
दानवानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
वधम्slaying
वधम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु); क्त्वान्त (absolutive)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive)
सुप्तःslept / having slept
सुप्तः:
Kriyāviśeṣaṇa (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वप् (धातु); क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्यय (PPP)
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
जनार्दनःJanārdana (Viṣṇu)
जनार्दनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजन + अर्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (जनानाम् अर्दनः)
चक्रम्the discus
चक्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन
प्रक्षालितम्washed/cleansed
प्रक्षालितम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + क्षल् (धातु); क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; क्त-प्रत्यय (PPP)
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
देवदेवेनby the God of gods
देवदेवेन:
Karana (Instrument/Agent-in-passive/करण)
TypeNoun
Rootदेव + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; तत्पुरुष-समास (देवानां देवः)
चक्रिणाby the discus-bearer
चक्रिणा:
Karana (Instrument/Agent-in-passive/करण)
TypeNoun
Rootचक्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
सुदर्शनम्Sudarśana (the discus)
सुदर्शनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसु + दर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; कर्मधारय-समास (सुन्दरं दर्शनं यस्य/सु-दर्शनम्)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
निष्पापम्sinless/pure
निष्पापम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिः + पाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; तत्पुरुष-समास (पाप-रहितम्)
रेवाजलसमाश्रयात्from contact/resort to Revā’s water
रेवाजलसमाश्रयात्:
Apādāna (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootरेवा + जल + समाश्रय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष-समास (रेवायाः जलस्य समाश्रयः)

Śrī Mārkaṇḍeya (contextual continuation)

Tirtha: Jalaśāyī / (implied) Cakra-associated tīrtha

Type: tirtha

Scene: Janārdana, after defeating Dānavas, reclines in repose near the Revā; the Sudarśana cakra is washed in the river, its fiery aura subdued into a stainless radiance; sages witness the sanctifying act.

J
Janārdana (Viṣṇu)
D
Dānavas
S
Sudarśana Cakra
R
Revā (Narmadā)

FAQs

Holy waters sanctified by divine acts symbolize purification: contact with the Revā is portrayed as removing even the taint of violence associated with cosmic protection.

Cakratīrtha/Jalaśāyī area on the Revā, where Viṣṇu washed the Sudarśana discus.

Implied purification through the Revā’s waters (snāna/ritual cleansing), though not stated as a direct instruction.