Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 116

Devanagari script

एतत्ते सर्वमाख्यातं चक्रतीर्थफलं नृप । यच्छ्रुत्वा मानवो भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते

Transliteration

etatte sarvamākhyātaṃ cakratīrthaphalaṃ nṛpa | yacchrutvā mānavo bhaktyā sarvapāpaiḥ pramucyate

Translation

اے بادشاہ! چکرتیرتھ کا پورا پھل میں نے تمہیں سنا دیا۔ جو انسان بھکتی سے اسے سنتا ہے، وہ تمام گناہوں سے آزاد ہو جاتا ہے۔

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘this’ (contextually object of ‘आख्यातम्’)

• ते: to you
• ते: Sampradana (Dative/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी, एकवचन; सर्वनाम

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (एतत्)

• आख्यातम्: explained
• आख्यातम्: Karma (Object/कर्म) (predicate participle)
• Type: Verb
• Root: आ-ख्या (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: कृदन्त (भूतकर्मणि/कर्मणि क्त-प्रत्यय); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘explained/told’

• चक्रतीर्थफलम्: the fruit/result of Cakratīrtha
• चक्रतीर्थफलम्: Karma (Object/कर्म) (apposition to ‘एतत् सर्वम्’)
• Type: Noun
• Root: चक्रतीर्थफल (प्रातिपदिक) = चक्रतीर्थ + फल
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—चक्रतीर्थ (place-name) + फल (result)

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• यत्: which
• यत्: Karma (Object/कर्म) (of ‘श्रुत्वा’)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) + त्वा (प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); ‘having heard’

• मानवः: a person
• मानवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; साधन/भावेन (by means of/with devotion)

• सर्वपापैः: from all sins
• सर्वपापैः: Apadana (Ablative sense via instrumental in passive/अपादानार्थ)
• Type: Noun
• Root: सर्वपाप (प्रातिपदिक) = सर्व + पाप
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; समासः—सर्व (all) + पाप (sins) (विशेषण-विशेष्यभावः)

• प्रमुच्यते: is freed
• प्रमुच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-मुच् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोग (passive sense: ‘is released’)

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Cakratīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: King (nṛpa)

Visual Art Cues

Scene: A sage narrates to a seated king near a riverbank; subtle aura of purification surrounds listeners; the tīrtha is indicated by a ghāṭa and flowing Revā.

Characters & Entities

• Cakratīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional listening (śravaṇa) to tīrtha-māhātmya is itself a purifying act that destroys sin.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

Cakratīrtha, a sacred ford within the Revā (Narmadā) tradition.

What ritualistic prescription is mentioned?

It recommends hearing the Cakratīrtha māhātmya with devotion as a means of purification.