Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 4

Devanagari script

येऽर्चयन्ति जितक्रोधा न ते यान्ति यमालयम् । असिपत्त्रवनं घोरं यमचुल्ही सुदारुणा

Transliteration

ye'rcayanti jitakrodhā na te yānti yamālayam | asipattravanaṃ ghoraṃ yamaculhī sudāruṇā

Translation

جو لوگ غصّہ کو فتح کر کے یہاں پوجا کرتے ہیں، وہ یم کے دھام کو نہیں جاتے؛ نہ تلوار جیسے پتّوں والے ہولناک جنگل میں، نہ یم کی نہایت ہیبت ناک ‘بھٹی’ (دوزخی عذاب) میں۔

Word by Word

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Relative pronoun, nominative plural (those who)

• अर्चयन्ति: worship
• अर्चयन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद — they worship

• जितक्रोधाः: having conquered anger
• जितक्रोधाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जित + क्रोध (प्रातिपदिक)
• Form: समास: जितः क्रोधः येषाम् (बहुव्रीहि-भावार्थे प्रायः), रूपतः तत्पुरुष-समास-आधारित; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — adjectival to ‘ये’

• न: not
• न: Pratishedha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय — निषेध (negation)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — demonstrative pronoun (they)

• यान्ति: go
• यान्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद — they go

• यमालयम्: the abode of Yama
• यमालयम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यम + आलय (प्रातिपदिक)
• Form: समास: यमस्य आलयः (षष्ठी-तत्पुरुष); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Accusative singular (destination)

• असिपत्त्रवनम्: the forest of sword-leaves
• असिपत्त्रवनम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: असि + पत्त्र + वन (प्रातिपदिक)
• Form: समास: असिपत्त्राणां वनम् (षष्ठी-तत्पुरुष); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — here as accusative singular (that forest)

• घोरम्: terrible
• घोरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: घोर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — adjective qualifying ‘असिपत्त्रवनम्’

• यमचुल्ही: Yama’s furnace/oven
• यमचुल्ही: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यम + चुल्ही (प्रातिपदिक)
• Form: समास: यमस्य चुल्ही (षष्ठी-तत्पुरुष); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular

• सुदारुणा: very dreadful
• सुदारुणा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु + दारुण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — adjective qualifying ‘यमचुल्ही’

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kapileśvara (Revā-tīra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: nṛpa / Pāṇḍunandana-addressed audience in the surrounding passage

Visual Art Cues

Scene: A devotee stands calm before a Śiva-liṅga while shadowy visions of Yama’s city, the sword-leaf forest (Asipatravana), and a blazing furnace recede and dissolve.

Characters & Entities

• Yama
• Yamālaya
• Asipattravana
• Yamaculhī
• Maheśvara (implied worship)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Inner transformation—especially mastery over anger—combined with worship is presented as protection from painful afterlife consequences.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The statement continues the Kāpila Tīrtha Māhātmya within Revā Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship (arcana) coupled with the ethical vow of conquering anger (jitakrodha).