हृदयान्तर्जले जाप्या प्राणायामोऽथवा नृप । गायत्री वैष्णवी चैव सौरी शैवी यदृच्छया । तेऽपि पापैः प्रमुच्यन्त इत्येवं शङ्करोऽब्रवीत्
hṛdayāntarjale jāpyā prāṇāyāmo'thavā nṛpa | gāyatrī vaiṣṇavī caiva saurī śaivī yadṛcchayā | te'pi pāpaiḥ pramucyanta ityevaṃ śaṅkaro'bravīt
اے راجا! دل کے اندرونی ‘جل’ کے ساتھ کیا گیا جپ، یا پرانایام؛ اور گایتری—خواہ ویشنوَی ہو، سوری ہو یا شیوی—اگر بھکتی اور یقین کے ساتھ بے ساختہ ادا کی جائے تو ایسے لوگ بھی گناہوں سے چھوٹ جاتے ہیں۔ یوں شنکر نے فرمایا۔
Śaṅkara (Śiva)
Tirtha: Revā-tīrtha (contextual)
Type: kshetra
Listener: Nṛpa (King)
Scene: Śaṅkara instructs a king; behind them a riverbank suggests pilgrimage, while a subtle inner-lotus/heart motif and breath-flow lines symbolize antar-jala and prāṇāyāma; three radiant forms (Viṣṇu, Sūrya, Śiva) indicate the three Gāyatrīs.
Sincere inward practice—japa and prāṇāyāma—purifies; devotion can function as an inner tīrtha even beyond external conditions.
The broader Revā Khaṇḍa tīrtha setting remains in view, but this verse emphasizes the ‘inner tīrtha’ of the heart alongside pilgrimage.
Perform japa (including Gāyatrī in Vaiṣṇavī/Saurī/Śaivī forms) or practice prāṇāyāma; these are stated to remove sins.