Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 18

Devanagari script

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा भक्त्या लिङ्गं प्रपूजयेत् । सर्वपापानि नश्यन्ति हरस्य वचनं यथा

Transliteration

tatra tīrthe tu yaḥ snātvā bhaktyā liṅgaṃ prapūjayet | sarvapāpāni naśyanti harasya vacanaṃ yathā

Translation

جو کوئی اُس تیرتھ میں اشنان کرکے بھکتی سے شیو لِنگ کی پوجا کرے، اُس کے سب گناہ مٹ جاتے ہیں—یہ ہَر (شیو) کا فرمایا ہوا ہے۔

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण

• तीर्थे: in the tīrtha
• तीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; Locative

• तु: indeed, but
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/विरोधार्थक निपात (particle: emphasis/contrast)

• यः: whoever
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Relative pronoun

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; 'having bathed'

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; Instrumental

• लिङ्गम्: the liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; Accusative

• प्रपूजयेत्: should worship
• प्रपूजयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; Parasmaipada; potential/should

• सर्वपापानि: all sins
• सर्वपापानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय (सर्वाणि पापानि), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative

• नश्यन्ति: perish
• नश्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नश् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमानकाल/Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; Parasmaipada

• हरस्य: of Hara
• हरस्य: Sambandha (Possession/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: हर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; Genitive

• वचनम्: the word/statement
• वचनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; here Nominative (as predicate/statement)

• यथा: as, just as
• यथा: Sambandha (Comparison/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (as/just as)

Speaker

Narrator (Purāṇic voice; attributing the promise to Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kapitīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Pārtha

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim bathes at the ford, then offers flowers, bilva leaves, water, and lamps to the Hanūmanteśvara liṅga; the ‘sins’ are visualized as dark stains dissolving into the river’s current.

Characters & Entities

• Revā (Narmadā)
• Kapitīrtha (context)
• Śiva (Hara)
• Śiva-liṅga
• Hanūmanteśvara (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion joined with right action—tīrtha-snān and liṅga-pūjā—becomes a complete means of purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The same tīrtha described in the passage—Kapitīrtha on the Revā (Narmadā), associated with Hanūmanteśvara.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bathe at the tīrtha (snāna) and worship the Śiva-liṅga with devotion (bhaktyā prapūjā).